Branże10 min czytaniaAktualizacja: 12 sierpnia 2026

Lex Szarlatan w psychoterapii, coachingu i pomocy psychologicznej

Nowelizacja wymienia zaburzenia psychiczne jako jeden z czterech obszarów objętych szczególną ochroną. Dla gabinetu psychologicznego i dla praktyki coachingowej oznacza to, że przegląd komunikacji warto zrobić wcześniej niż później. Poniżej: który przepis dotyczy tej pracy, jak opisać sesję bez obietnicy leczenia i co przepisać w bio, cenniku i opiniach klientów.

Zaburzenia psychiczne są w przepisie wymienione z nazwy

Art. 67zj ust. 1 pkt 2 nowelizacji opisuje praktykę pseudomedyczną jako oferowanie albo stosowanie metody diagnostycznej lub leczniczej, która nie jest świadczeniem zdrowotnym, przy wprowadzeniu odbiorcy w błąd, że taką właściwość ma. Ten punkt ma wąsko zakreślony zakres przedmiotowy i obejmuje cztery obszary: małoletnich, choroby onkologiczne, ciężkie nieuleczalne choroby oraz zaburzenia psychiczne.

Dla większości branż ta lista jest dobrą wiadomością, bo zawęża pole. W pracy psychologicznej działa odwrotnie: dwa z czterech obszarów to codzienność gabinetu, czyli zdrowie psychiczne oraz praca z dziećmi i młodzieżą. Mówimy o tym wprost, żeby nikt nie odkładał przeglądu w przekonaniu, że przepis celuje w kogoś innego.

Każdy człon definicji wymaga jeszcze działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Płatna sesja i sprzedaż kursu ten warunek spełniają.

Psychoterapia i coaching: gdzie przebiega granica

Punkt 2 zaczepia się o metodę, która nie jest świadczeniem zdrowotnym. Psychoterapia prowadzona przez osobę z uprawnieniami, w ramach udzielania świadczeń zdrowotnych, leży poza tym opisem. Nie znaczy to, że przepisy takiej praktyki nie dotykają w ogóle, bo art. 67zn o dezinformacji medycznej nie pyta o zawód ani o formę działalności.

Odwrotna sytuacja jest częstsza i trudniejsza. Coaching, mentoring, praca z ciałem, praca z podświadomością, ustawienia rodzinne, terapia regresji: to usługi spoza katalogu świadczeń zdrowotnych. Dopóki opis mówi o rozwoju i o celach, przepis nie ma punktu zaczepienia. Ryzyko pojawia się w chwili, gdy do opisu wchodzi słownik medyczny.

Nazwa jednostki albo grupy zaburzeń w nazwie usługi: „sesja na depresję”, „program na stany lękowe”, „praca z PTSD”.
Czasowniki obiecujące działanie na zaburzenie: leczy, wyleczy, usuwa, cofa, likwiduje.
Słowa z obszaru diagnostyki: diagnoza, badanie, rozpoznanie, screening, w opisie pierwszego spotkania.
Słowo terapia w nazwie usługi, jeśli nie prowadzisz psychoterapii. Odbiorca czyta je jako leczenie i to on jest miarą wprowadzenia w błąd.

Najprostsza poprawka do zrobienia dziś dotyczy bio i cennika. Dopisz zdanie „nie prowadzę psychoterapii i nie zastępuję leczenia psychiatrycznego”. Zdejmuje ono z opisu większość niejasności i ustawia oczekiwania osoby, która się zapisuje.

Zdania o lekach i o psychiatrii to osobne ryzyko

Art. 67zn ust. 1 opisuje dezinformację medyczną i ma dwa człony. Pierwszy dotyczy publicznego rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną i zagrażającej zdrowiu. Drugi, przeoczany częściej, dotyczy nieprawdziwych informacji o szkodliwości metody z wiedzą medyczną zgodnej. Farmakoterapia zaburzeń psychicznych mieści się w tym drugim.

Przy dezinformacji medycznej ustawa przewiduje jawny rejestr prowadzony przez Rzecznika Praw Pacjenta, z nazwą podmiotu, uzasadnieniem, nazwą domeny i datą wpisu. Art. 67zn ust. 10 dokłada mechanizm domenowy: operator telekomunikacyjny w ciągu 7 dni od wniosku Rzecznika przekierowuje ruch z domeny na stronę ostrzegawczą.

Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje

Zestawienie dotyczy miejsc, w których ta branża pisze o sobie najczęściej: bio na Instagramie, opis pakietu, strona zapisów, wiadomość powitalna, opinie klientów.

Ryzykowne sformułowanie	Bezpieczniejsza wersja
„Wyleczymy Twoją depresję bez leków”	„Wsparcie psychologiczne dla osób w kryzysie, jako uzupełnienie leczenia prowadzonego przez lekarza”
„Terapia lęku w 8 tygodniach”	„Program ośmiu spotkań o rozpoznawaniu i regulowaniu reakcji lękowych. Liczba spotkań opisuje zakres współpracy, nie efekt”
„Diagnoza na pierwszej sesji”	„Pierwsze spotkanie: rozmowa o sytuacji i ustalenie celu współpracy”
„Ustawienia usuwają przyczynę choroby zapisaną w rodzie”	„Sesja ustawień: praca z relacjami rodzinnymi metodą inscenizacji. Nie jest metodą leczenia i nie zastępuje opieki medycznej”
„Regresja usuwa lęk zapisany w poprzednich wcieleniach”	„Sesja pracy z wyobraźnią i wspomnieniami, prowadzona w rozmowie”
„Praca z podświadomością likwiduje blokady wywołujące depresję”	„Rozmowa o przekonaniach i nawykowych sposobach reagowania”
„Pomogę Ci odstawić antydepresanty”	Brak bezpiecznej wersji. O leczeniu farmakologicznym decyduje lekarz prowadzący, a zdanie o jego szkodliwości wchodzi w art. 67zn
„Terapia dla dzieci z ADHD bez leków”	„Zajęcia dla dzieci: trening uwagi i organizacji nauki, prowadzone we współpracy z rodzicami”
„Coaching to szybsza forma terapii”	„Coaching dotyczy celów i nawyków. Nie zastępuje psychoterapii ani leczenia psychiatrycznego”
„Certyfikowany terapeuta traumy”	„Ukończone szkolenie z pracy z traumą: nazwa kursu, liczba godzin, organizator”
„Test online sprawdzi, czy masz depresję”	„Kwestionariusz samooceny nastroju. Wynik nie jest rozpoznaniem i nie zastępuje konsultacji”
„Gwarantuję trwałą zmianę”	„Zakres współpracy: sześć spotkań po 50 minut, zadania między sesjami, podsumowanie na koniec”
Opinia klientki: „Po trzech sesjach odstawiłam sertralinę”	„Po serii spotkań łatwiej mi wracać do codziennych spraw”

Co obowiązuje Cię już teraz, bez Lex Szarlatan

Nowelizacja jeszcze nie obowiązuje, ale kilka reżimów działa od lat. Przegląd zrobiony dziś porządkuje obie sprawy naraz.

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. UOKiK patrzy na obietnice bez pokrycia, na tytuły sugerujące uprawnienia i na sztuczną pilność zapisów („ostatnie 2 miejsca w grupie”, gdy miejsc jest więcej). Kara sięga 10 procent obrotu.
Rozporządzenia 1924/2006 i 432/2012, jeśli w pakiecie polecasz suplementy na stres, sen albo nastrój. Oświadczenie zdrowotne musi mieć pokrycie w wykazie autoryzowanym.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-386/23 z 30 kwietnia 2025: oświadczenia zdrowotne dla substancji botanicznych spoza wykazów są niezgodne z rozporządzeniem 1924/2006. Dotyczy to roślin obecnych w tej branży stale, od ashwagandhy po melisę.
Prawo farmaceutyczne, jeśli produkt jest prezentowany tak, jakby był lekiem. Pilnuje tego Główny Inspektorat Farmaceutyczny.
Polityki reklamowe Meta, Google i TikTok. Odwoływanie się do stanu psychicznego odbiorcy bywa podstawą odrzucenia reklamy albo blokady konta.

Kiedy przepisy zaczną obowiązywać

Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026. Poprawki Senatu przyjęto 31 lipca i tego samego dnia ustawa trafiła do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Wejście w życie następuje po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, więc realnie pod koniec 2026 roku. Sztywnej daty dziennej nikt dziś nie poda, bo aktu jeszcze nie opublikowano.

Sankcje: kara pieniężna do 1 000 000 zł, którą można nakładać wielokrotnie, do 100 000 zł za nieprzekazanie dokumentów na żądanie Rzecznika oraz osobna kara dla kierownika podmiotu, do dwudziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Dla jednoosobowej praktyki dotkliwszy bywa jednak wpis do jawnego rejestru razem z nazwą domeny.

Przegląd na dwa wieczory

Wypisz miejsca, w których mówisz o swojej pracy: strona, cennik, system zapisów, bio, przypięte posty, opisy odcinków podcastu, wizytówka Google.
Przeszukaj je po nazwach zaburzeń: depresja, lęk, nerwica, PTSD, trauma, ADHD, autyzm, uzależnienie, wypalenie. Każde trafienie w nazwie usługi albo w obietnicy wymaga decyzji.
Przeszukaj po czasownikach: leczy, wyleczy, usuwa, likwiduje, cofa, uwalnia od, gwarantuję.
Sprawdź, czy gdziekolwiek nazywasz coachingiem to samo, co gdzie indziej nazywasz terapią. Wybierz jedno słowo na jedną usługę i trzymaj się go wszędzie.
Przejrzyj wszystko, co mówisz publicznie o lekach psychiatrycznych i o diagnozach stawianych przez lekarzy. To najcięższa kategoria i nie da się jej złagodzić przypisem.
Osobno przejrzyj materiały dotyczące dzieci i młodzieży. Małoletni są wymienieni w przepisie wprost, więc próg ostrożności jest tu wyższy.
Przejrzyj opinie i zrzuty wiadomości od klientów. Usuń z nich nazwy leków, nazwy rozpoznań i zdania o odstawieniu leczenia, potem włącz moderację nowych opinii.
Dopisz do opisu każdej usługi jedno zdanie o tym, czym ona nie jest, i podaj kontakt do numeru kryzysowego tam, gdzie zapisuje się osoba w trudnym stanie.
Zapisuj zmiany: data, poprzednia wersja zdania, powód poprawki. Przy pytaniu od organu własna dokumentacja jest najmocniejszym materiałem, jaki masz.

Od czego zacząć

Jeśli masz dziś godzinę, zrób punkty od 2 do 5. W jednoosobowej praktyce wyłapuje to zwykle większość najcięższych trafień, a reszta poczeka do kolejnego wieczoru.

Możesz też zacząć od sprawdzenia, ile tego w ogóle jest. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.

Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Pytanie o zakres przepisów w Twojej formie praktyki rozstrzyga prawnik.

Częste pytania

Jestem psychoterapeutą z uprawnieniami. Czy ustawa w ogóle mnie dotyczy?+

Art. 67zj ust. 1 pkt 2 opisuje metodę, która nie jest świadczeniem zdrowotnym, więc psychoterapia prowadzona w ramach udzielania świadczeń leży poza tym opisem. Art. 67zn o dezinformacji medycznej nie pyta jednak o zawód, tylko o publiczne rozpowszechnianie informacji. Zdanie o szkodliwości farmakoterapii w Twojej rolce podlega tej samej ocenie co u każdego innego autora.

Jestem coachem. Czy mogę pisać, że pracuję z osobami po traumie?+

Możesz opisać, z kim pracujesz, bez przypisywania swojej metodzie działania na zaburzenie. „Pracuję z osobami po trudnych zdarzeniach, nad powrotem do codziennej organizacji życia” opisuje usługę. „Przepracuję Twoją traumę” obiecuje coś, co odbiorca zrozumie jako leczenie. Dopisz też, że nie prowadzisz psychoterapii.

Czy muszę usunąć ze strony nazwę metody, którą stosuję?+

Nie. Ustawa nie zawiera listy zakazanych metod, a sama nazwa nie jest naruszeniem. Ocenie podlega to, co obiecuje opis. Jeśli przy nazwie metody stoi zdanie o usuwaniu przyczyny choroby albo o zastąpieniu leczenia, poprawka dotyczy tego zdania.

Klientka napisała w opinii, że po moich sesjach odstawiła leki. Co z tym zrobić?+

Opinia opublikowana na Twojej stronie jest Twoim komunikatem. Poproś autorkę o zgodę na skrócenie cytatu do części o samopoczuciu albo zdejmij opinię do czasu odpowiedzi. Przy okazji włącz moderację, żeby kolejne opinie z nazwami leków nie publikowały się automatycznie.

Prowadzę zajęcia dla dzieci. Co zmienia się w moim przypadku?+

Małoletni są jednym z czterech obszarów wymienionych w art. 67zj ust. 1 pkt 2, więc materiały o pracy z dziećmi przejrzyj osobno i ostrożniej. Nazwij zajęcia po tym, co się na nich dzieje, zamiast po trudności dziecka. Zgoda rodzica nie wyłącza tej oceny.

Czy sprzedaż kursu online zmienia coś w porównaniu z sesjami jeden na jeden?+

Warunek korzyści majątkowej jest spełniony w obu przypadkach. Kurs zwiększa za to zasięg materiałów promocyjnych, a art. 67zn mówi właśnie o publicznym rozpowszechnianiu. Stronę sprzedażową, webinar wprowadzający, sekwencję maili i opisy modułów przejrzyj tak samo jak opis gabinetu.

Czytaj dalej

Lex Szarlatan 2026: co się zmienia i co zrobić z komunikacją
Lex Szarlatan czeka na podpis Prezydenta i zacznie obowiązywać 3 miesiące po ogłoszeniu. Kogo dotyczy, co dostaje Rzecznik Praw Pacjenta, kary do 1 mln zł, poprawki w komunikacji.
Lex Szarlatan w gabinecie: terapie naturalne, fizjoterapia, medycyna integracyjna
Lex Szarlatan w gabinecie terapii naturalnych: co zmienić w opisie metod, informacji przed wizytą i opiniach klientów. Kary, terminy i gotowe zamienniki.

Zobacz, co widać na Twojej stronie

Skaner pobiera treść podanego adresu i pokazuje, ile i jakich ryzyk znalazł. Bez rejestracji i bez płatności.

Skanuj za darmo

Materiał ma charakter informacyjny i opisuje ryzyko komunikacji marketingowej. Nie jest poradą prawną ani opinią prawną w indywidualnej sprawie. Stan prawny na dzień 12 sierpnia 2026.