Rankingi suplementów i programy partnerskie: jak napisać porównanie, które się obroni

Werdykt: ranking z prowizją jest reklamą

Wydawca afiliacyjny nie sprzedaje produktu i nie odpowiada za jego skład, więc łatwo uznać, że przepisy o suplementach go nie dotyczą. Dotyczą, bo oceniana jest treść, a nie to, kto wystawia fakturę. Publikując zdanie o działaniu preparatu, wypowiadasz je we własnym imieniu i we własnym interesie finansowym.

• Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Organ: UOKiK, kara do 10 procent obrotu. To tutaj mieszczą się pozorne kryteria rankingu, ukryta prowizja i „redakcja przetestowała” bez testu.
• Rozporządzenia 1924/2006 i 432/2012 o oświadczeniach żywieniowych i zdrowotnych. Powtórzenie claimu producenta jest Twoim claimem i wymaga takiej samej podstawy.
• Prawo farmaceutyczne. Organ: GIF. Wchodzi wtedy, gdy zestawienie porównuje suplement do leku albo opisuje go językiem apteki.
• Obowiązek oznaczania przekazów handlowych. Odbiorca ma wiedzieć, że czyta materiał, na którym autor zarabia, zanim zacznie go czytać. Zakres i wymagane brzmienie potwierdź z prawnikiem, bo wynikają z kilku reżimów naraz i z wytycznych organów, a nie z jednego przepisu.
• Polityki platform reklamowych, jeśli promujesz ranking płatnie. Meta i Google oceniają treść strony docelowej, nie tylko kreację.

Cztery pytania, na które musi odpowiadać każdy ranking

1. Skąd wynika kolejność. Kryteria mają być podane i mają dać się sprawdzić przez czytelnika. Jeśli na pierwszym miejscu stoi produkt z najwyższą prowizją, a kryterium brzmi „najlepszy stosunek jakości do ceny”, masz kryterium pozorne.
2. Co zostało zrobione z produktami. „Przetestowaliśmy”, „sprawdziliśmy”, „redakcja stosowała przez 30 dni” to twierdzenia o faktach. Jeżeli zestawienie powstało z etykiet i stron producentów, tak właśnie trzeba je opisać.
3. Kto na tym zarabia i w jaki sposób. Informacja ma być widoczna, zanim czytelnik dojdzie do pierwszej rekomendacji, a nie w stopce ani w polityce prywatności.
4. Kiedy tekst był ostatnio sprawdzany. Data w nagłówku podbijana skryptem, bez przeglądu treści, sama w sobie wprowadza w błąd co do aktualności składów i cen.

Powtarzasz claim producenta, odpowiadasz za claim

Producent ma dokumentację swojego produktu: badania surowca, specyfikację, zatwierdzone brzmienia oświadczeń. Wydawca afiliacyjny ma landing page i plik z programu partnerskiego. Kiedy przepisuje z landinga zdanie o działaniu, przejmuje twierdzenie bez dowodu, którym się ono broni.

Rozdziel dwa rodzaje zdań. „Producent deklaruje zawartość 200 mg wyciągu w porcji dziennej” jest informacją o składzie i można ją podać ze wskazaniem źródła. „Preparat wzmacnia odporność” jest oświadczeniem zdrowotnym i wolno go użyć wyłącznie w urzędowym polskim brzmieniu z wykazu, przy spełnieniu warunków stosowania.

Oznaczanie: gdzie i jak

• Na górze tekstu, przed pierwszą rekomendacją i przed pierwszym linkiem. Informacja schowana pod tekstem trafia do czytelnika po decyzji, więc nie spełnia swojej funkcji.
• Przy każdym odesłaniu do sklepu, a nie raz na stronę. Czytelnik wchodzi z wyszukiwarki w środek artykułu i nie widzi wstępu.
• W newsletterze i w poście, który kieruje do rankingu. Oznaczenie na stronie docelowej nie oznacza materiału, który do niej prowadzi.
• Osobno, gdy porównanie powstało na zlecenie jednej marki. Taki tekst jest materiałem sponsorowanym i powinien być tak nazwany, niezależnie od tego, ile produktów konkurencji w nim wymieniono.

Dokładne brzmienie oznaczenia i jego miejsce potwierdź z prawnikiem. Wymogi składają się z kilku reżimów oraz z wytycznych organów i zmieniają się szybciej niż same ustawy.

Co obowiązuje już dziś, bez czekania na Lex Szarlatan

• Informacja obowiązkowa o suplemencie diety w treści, która promuje konkretny produkt: „Suplement diety nie może być stosowany jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia są podstawą prawidłowego funkcjonowania organizmu”. W rankingach brakuje jej niemal zawsze, a jest to naruszenie przez sam brak.
• Zakaz przypisywania żywności właściwości leczenia chorób albo zapobiegania im. Obowiązuje autora porównania tak samo jak producenta.
• Wymóg rzetelności porównania. Zestawienie ma obejmować te same parametry dla wszystkich pozycji i podawać źródło każdej wartości. Dobranie cech pod jeden produkt jest klasycznym zarzutem w postępowaniu o wprowadzanie w błąd.
• Odpowiedzialność za archiwum. Ranking sprzed trzech lat jest dostępny dziś i tak samo oceniany, razem z podbitą datą aktualizacji i nieaktualnymi cenami.

Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje

Zestawienie obejmuje miejsca, w których wydawca afiliacyjny pisze najwięcej: tytuł i nagłówki, opis metodologii, karta produktu w porównaniu, tekst przy przycisku, newsletter.

Gdzie w afiliacji dotyka Lex Szarlatan

Nowelizacja sięga treści afiliacyjnych głównie przez art. 67zn ust. 1, czyli publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną i zagrażającej zdrowiu, albo informacji o szkodliwości metody z tą wiedzą zgodnej. Ranking napisany jako poradnik leczenia wpada tam łatwiej niż karta produktu w sklepie, bo z natury mówi o tym, co robić z chorobą.

Drugą ścieżką jest art. 67zj ust. 1 pkt 2, ale wymaga on czegoś więcej niż linku afiliacyjnego. Musisz oferować metodę diagnostyczną lub leczniczą niebędącą świadczeniem zdrowotnym, wprowadzać w błąd co do jej charakteru, robić to dla korzyści majątkowej, a rzecz ma dotyczyć małoletnich, chorób onkologicznych, ciężkich nieuleczalnych chorób lub zaburzeń psychicznych. Portal, który poza afiliacją sprzedaje własny protokół, konsultację albo plan wychodzenia z choroby, jest w tym polu. Sam ranking preparatów z witaminą D nie jest.

Na jakim etapie jest ustawa i co grozi

Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026 (232 głosy za, 34 przeciw, 162 wstrzymujące się). Poprawki Senatu przyjęto 31 lipca i tego samego dnia tekst trafił do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, więc realnie pod koniec 2026 roku. Sztywnej daty dziennej nikt dziś nie poda, bo aktu jeszcze nie opublikowano.

Checklista dla wydawcy afiliacyjnego

1. Wypisz wszystkie teksty, które zarabiają na prowizji, i posortuj je po ruchu. Przegląd zaczyna się od dwudziestu adresów, które dają większość kliknięć.
2. Sprawdź, czy każdy z nich ma widoczne oznaczenie zarobku na górze strony oraz przy odesłaniach, i czy oznaczenie jest też w mailingach kierujących do tych tekstów.
3. Napisz jedną sekcję metodologii i wklej ją do wszystkich rankingów: co oceniano, skąd pochodzą dane, kiedy je pobrano, czy produkty były stosowane.
4. Usuń albo popraw wszystkie zdania o testach, których nie było. To najczęściej kwestionowany element w tej kategorii.
5. Przeszukaj teksty po nazwach chorób i stanów: Hashimoto, insulinooporność, depresja, nerwica, migrena, menopauza, trądzik. Każde trafienie wymaga decyzji, nie złagodzenia.
6. Sprawdź każdy claim składnikowy w wykazie z rozporządzenia 432/2012 i użyj dosłownego polskiego brzmienia albo zrezygnuj. Osobno przejrzyj rośliny pod kątem wyroku C-386/23.
7. Dodaj informację obowiązkową o suplemencie diety do treści, w których promujesz konkretne produkty.
8. Zdecyduj, co robisz z archiwum. Teksty bez ruchu można odpublikować, teksty z ruchem trzeba poprawić. Podbijanie daty bez przeglądu jest osobnym problemem.
9. Zapisuj zmiany: data, poprzednia wersja zdania, powód poprawki. Przy pytaniu od organu własna dokumentacja jest najmocniejszym materiałem, jaki masz.

Od czego zacząć

Jeśli masz dziś godzinę, weź pięć tekstów z największym ruchem i zrób na nich punkty 2, 3 i 4. To zwykle wystarcza, żeby zobaczyć, czy problem jest redakcyjny, czy dotyczy całego szablonu rankingu. Jeżeli szablon powiela ten sam błąd na dwustu adresach, poprawka szablonu jest tańsza niż dwieście ręcznych korekt.

Możesz też zacząć od sprawdzenia, ile tego w ogóle jest. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.

Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Wymagane brzmienie oznaczenia współpracy handlowej, dopuszczalność konkretnego oświadczenia i granicę rzetelnego porównania potwierdź z prawnikiem przed publikacją.

Częste pytania