Influencer zdrowotny: co wolno powiedzieć o suplemencie, a co jest już obietnicą leczenia

Werdykt: dotyczy Cię w dwóch miejscach, i to różnych

Twórca sprzedający współpracę reklamową działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a jego treści są publiczne. Obie konstrukcje z nowelizacji są więc dla niego dostępne. Warto je rozdzielić, bo mają zupełnie inne warunki i zupełnie inne sankcje.

Art. 67zj ust. 1 pkt 2 opisuje praktykę pseudomedyczną: oferowanie albo stosowanie metody diagnostycznej lub leczniczej, która nie jest świadczeniem zdrowotnym, przy wprowadzeniu odbiorcy w błąd, że taką właściwość ma. Warunek korzyści majątkowej lub osobistej spełnia płatna konsultacja, sprzedaż protokołu i prowizja afiliacyjna. Ten punkt ma jednak wąski zakres przedmiotowy: małoletni, choroby onkologiczne, ciężkie nieuleczalne choroby i zaburzenia psychiczne. Post o białku po treningu leży poza nim.

Art. 67zn ust. 1 działa inaczej. Obejmuje publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną i zagrażającej zdrowiu, a także informacji o szkodliwości metody, która z wiedzą medyczną jest zgodna. Nie ma tu warunku korzyści majątkowej ani zawężenia do czterech obszarów. Darmowa relacja liczy się tak samo jak płatna współpraca.

Oznaczanie współpracy: reżim, który działa już dziś

Obowiązek czytelnego oznaczania materiałów reklamowych obowiązuje niezależnie od Lex Szarlatan i wynika z zakazu nieuczciwych praktyk rynkowych. UOKiK wydał w tej sprawie osobne wytyczne dla twórców internetowych. Nie podajemy tu ich sygnatury ani dokładnego brzmienia, bo dokument nie znajduje się w naszym zweryfikowanym źródle faktów. Zakres i wymagany format oznaczenia potwierdź z prawnikiem albo sprawdź bezpośrednio na stronie UOKiK.

Sama logika oceny jest przewidywalna. Pytanie brzmi: czy przeciętny odbiorca, oglądając materiał w normalny sposób, na normalnej prędkości, rozpozna, że to reklama. Cztery praktyki, które tę odpowiedź psują:

• Oznaczenie schowane w dwunastym hashtagu pod zwiniętym opisem. Odbiorca nie rozwija opisu, więc reklamy nie widzi.
• Oznaczenie tylko w narzędziu platformy, przy materiale, w którym mówisz o produkcie przez dwie minuty. Etykieta znika po sekundzie, wypowiedź zostaje.
• Barter i prezenty opisane jako własny wybór. Otrzymanie produktu bez zapłaty nadal jest korzyścią, więc materiał pozostaje reklamą.
• Promowanie własnej marki albo produktu spółki, w której masz udziały, bez ujawnienia tego związku.

Praktyczna zasada, która obejmuje wszystkie cztery przypadki: oznaczenie na początku materiału, w tym samym kanale, w którym idzie przekaz. W wideo napisem na ekranie i słowem w pierwszych sekundach. W poście w pierwszej linii opisu. W relacji naklejką widoczną przez cały czas trwania, nie tylko na pierwszej planszy.

Twoje własne słowa ważą tyle samo co scenariusz od marki

Marka przysyła zaakceptowane przez swój dział prawny claimy, a potem prosi o naturalną wypowiedź własnymi słowami. Ryzyko powstaje dokładnie w tym drugim kroku. Historia osobista brzmi wiarygodniej niż claim z briefu, więc niesie mocniejszy przekaz i jest oceniana według tego przekazu.

Zdanie „ten suplement wyleczył moje Hashimoto” jest twierdzeniem o leczeniu, mimo że opisuje Twoje doświadczenie. Odbiorca nie czyta go jako relacji z jednego przypadku, tylko jako informacji o właściwościach produktu. Ta sama treść napisana przez markę na opakowaniu byłaby oczywistym naruszeniem reżimu oświadczeń zdrowotnych.

Bezpieczna wersja opisu osobistego doświadczenia trzyma się trzech rzeczy: mówi o samopoczuciu zamiast o chorobie, nie przypisuje zmiany produktowi jako przyczynie i nie zawiera zaleceń dla odbiorcy. „Biorę go od pół roku i lepiej sypiam” działa. „Wyszłam z tego dzięki niemu, Wy też możecie” już nie.

Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje

Zestawienie obejmuje miejsca, w których twórca pisze i mówi codziennie: relacja, opis posta, bio, link w bio, odpowiedź w komentarzu, wiadomość prywatna, karta produktu we własnym sklepie.

Własny protokół, plan i konsultacja

Moment, w którym twórca przestaje być reklamodawcą i staje się usługodawcą, jest w tej branży najczęściej przekraczany bez zastanowienia. Sprzedaż planu za 149 zł spełnia warunek korzyści majątkowej, a nazwa produktu przesądza o reszcie.

• Nazwij produkt po tym, co w nim jest, nie po chorobie, na którą ma działać. „Protokół na Hashimoto” opisuje efekt zdrowotny. „Plan posiłków bez glutenu, 4 tygodnie” opisuje zawartość.
• Opisz odbiorcę zamiast rozpoznania: „dla osób pod opieką endokrynologa”, „dla osób z rozpoznaniem postawionym przez lekarza”.
• Dopisz, czego produkt nie robi. Jedno zdanie: „Plan nie zastępuje leczenia ani zaleceń lekarza prowadzącego”.
• Nie dołączaj zaleceń dawkowania suplementów przypisanych do jednostki chorobowej. To najkrótsza droga od produktu informacyjnego do metody leczniczej w rozumieniu przepisu.
• Jeżeli sprzedajesz konsultacje indywidualne, sprawdź osobno, czy Twoje wykształcenie i forma działalności na to pozwalają. To pytanie do prawnika, nie do regulaminu platformy sprzedażowej.

Osobno warto przejrzeć zamknięte grupy i społeczności abonamentowe. Odpowiedzi udzielane członkom grupy bywają bardziej konkretne niż wszystko, co pojawia się na profilu publicznym, a grupa liczy się jako rozpowszechnianie publiczne, gdy dostęp jest odpłatny i otwarty dla każdego, kto zapłaci.

Co obowiązuje już dziś, bez czekania na Lex Szarlatan

• Rozporządzenia 1924/2006 i 432/2012 o oświadczeniach żywieniowych i zdrowotnych. Autoryzowane oświadczenia mają urzędowe polskie brzmienia i wiąże dosłowna wersja z 432/2012. Przepisanie oświadczenia własnymi słowami odbiera mu podstawę, a to najczęstszy błąd w materiałach twórców.
• Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 30 kwietnia 2025 w sprawie C-386/23. Oświadczenia zdrowotne dla substancji botanicznych, które nie zostały zatwierdzone i nie ma ich w wykazach, są niezgodne z rozporządzeniem 1924/2006. Ashwagandha, melisa, żeń-szeń i mięta pojawiają się w treściach fit niemal codziennie.
• Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. UOKiK ocenia wprowadzenie w błąd co do właściwości produktu i efektu jego stosowania, a także kryptoreklamę. Kara sięga 10 procent obrotu.
• Prawo farmaceutyczne. Opisanie suplementu w sposób, w jaki opisuje się lek, przenosi produkt do kategorii, w której nie ma prawa być. Zdanie „działa jak tabletka na receptę, tylko naturalnie” mieści się w tym opisie.
• Polityki reklamowe Meta, TikToka i YouTube'a. Szersze niż prawo i egzekwowane automatycznie. Zestawienia „przed i po”, atak na wygląd i personalizacja typu „masz problem z brzuchem?” kończą się ograniczeniem zasięgu albo blokadą konta.

Na jakim etapie jest ustawa i co grozi

Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026 (232 głosy za, 34 przeciw, 162 wstrzymujące się). Poprawki Senatu przyjęto 31 lipca i tego samego dnia tekst trafił do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, więc realnie pod koniec 2026 roku. Sztywnej daty dziennej nikt dziś nie poda, bo aktu jeszcze nie opublikowano.

Dla twórcy sprzedającego przez własną stronę dwie ostatnie pozycje bywają dotkliwsze od kary. Wpis w rejestrze zawiera nazwę domeny i jest publiczny, a marki sprawdzają twórcę przed podpisaniem umowy. Profil na platformie zostaje, lejek sprzedażowy oparty na własnej domenie znika.

Przegląd na dwa wieczory

1. Wypisz wszystkie miejsca, w których mówisz o zdrowiu: profile, wyróżnione relacje, opis w bio, strona z linkami, własna strona, sklep, newsletter, zamknięta grupa.
2. Przejrzyj najpierw treści o lekach i o leczeniu. Zdanie o szkodliwości albo zbędności leczenia zgodnego z wiedzą medyczną jest osobnym ryzykiem i nie da się go złagodzić przypisem.
3. Przeszukaj archiwum po nazwach chorób: Hashimoto, insulinooporność, PCOS, SIBO, depresja, ADHD, endometrioza. Każde trafienie w połączeniu z produktem albo płatną usługą wymaga decyzji.
4. Przeszukaj po czasownikach: wyleczy, leczy, cofa, zwalcza, usuwa, kuracja, protokół, terapia.
5. Sprawdź oznaczenia współpracy w materiałach z ostatnich sześciu miesięcy. Popraw te, w których oznaczenie jest tylko w hashtagach albo tylko w narzędziu platformy.
6. Sprawdź, czy każdy materiał promujący konkretny suplement zawiera informację obowiązkową, łącznie z relacjami zapisanymi w wyróżnionych.
7. Przejrzyj wszystkie linki afiliacyjne i kody rabatowe pod kątem ujawnienia prowizji.
8. Przejrzyj nazwy własnych produktów cyfrowych. Nazwa choroby w nazwie produktu to pierwsza rzecz, którą zobaczy każdy sprawdzający.
9. Ustaw moderację komentarzy pod materiałami reklamowymi i przygotuj gotowe odpowiedzi na pytania o dawkowanie i o choroby.
10. Zapisuj zmiany: data, poprzednia wersja zdania, powód poprawki. Własna dokumentacja jest najmocniejszym materiałem przy pytaniu od organu albo od marki.

Od czego zacząć

Jeśli masz dziś godzinę, zrób punkty 2 i 4 na treściach z ostatniego roku. W typowym profilu zdrowotnym wyłapuje to większość zdań, które ktoś kiedyś zacytuje bez kontekstu.

Możesz też zacząć od strony, na którą kierujesz z bio. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.

Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Wymagany format oznaczania współpracy, zakres uprawnień do prowadzenia płatnych konsultacji i sytuację Twojej formy działalności potwierdź z prawnikiem.

Częste pytania