Czy można reklamować detoks i kurację antypasożytniczą

Werdykt: dotyczy, i to z dwóch stron

Nowelizacja nazywana Lex Szarlatan nie zawiera listy zakazanych metod. Nie znajdziesz w niej słowa detoks, nie znajdziesz zakazu wykonywania płukania jelita ani sprzedaży ziołowej mieszanki. Regulowany jest sposób oferowania, czyli przekonanie, które budujesz u odbiorcy opisem na stronie, nazwą pozycji w cenniku i etykietą na opakowaniu.

Dla tej branży to jest zła wiadomość, bo cała jej sprzedaż stoi na obietnicy efektu w organizmie. „Usuniemy toksyny”, „pozbędziesz się pasożytów”, „oczyścimy jelita”. Każde z tych zdań mówi odbiorcy, że dostanie coś, co działa na jego zdrowie. Dokładnie tę konstrukcję opisuje art. 67zj ust. 1 pkt 2: oferowanie lub stosowanie metody diagnostycznej albo leczniczej, która nie jest świadczeniem zdrowotnym, przy wprowadzeniu w błąd, że taką właściwość ma.

Przepis ma dwa ograniczniki i warto je znać, zanim ktoś sprzeda ci panikę. Pierwszy: działanie musi zmierzać do korzyści majątkowej lub osobistej, co przy płatnym zabiegu i sprzedanym zestawie jest spełnione bez dyskusji. Drugi zawęża zakres do czterech obszarów: małoletnich, chorób onkologicznych, ciężkich nieuleczalnych chorób oraz zaburzeń psychicznych. Kuracja opisana dla dorosłego, bez nazw chorób z tego katalogu, leży poza tym punktem. Wersja rodzinna tego samego zestawu, z dawkowaniem dla dziecka, już nie.

Kiedy sklep z zestawami wchodzi na tor dezinformacji

Art. 67zn ust. 1 opisuje publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną i zagrażającej zdrowiu, a także informacji o szkodliwości metody, która z tą wiedzą jest zgodna. Nie ma tu warunku odpłatności i nie ma zawężenia do dzieci ani chorób ciężkich. Wystarczy publikacja.

W tej branży najkrótsza droga na ten tor prowadzi przez drugi człon przepisu, czyli przez treści o szkodliwości leczenia. „Leki przeciwpasożytnicze niszczą wątrobę, nasze zioła nie”, „antybiotyk zabija mikrobiom, po nim i tak trzeba się oczyścić”, „laboratorium nie wykryje pasożytów, bo bada nie to co trzeba”. Takie zdania sprzedają, bo tłumaczą, po co komuś zestaw za trzysta złotych. Jednocześnie odwodzą kogoś od diagnostyki albo od leczenia, i to jest skutek, który przepis opisuje.

Usługa w gabinecie: gdzie zabieg staje się metodą leczniczą

Hydrokolonoterapia, sauna infrared, drenaż limfatyczny, kuracja sokowa z opieką. Sam zabieg opisany jako zabieg leży poza rdzeniem przepisu. Ten sam zabieg opisany jako terapia konkretnej dolegliwości przechodzi do kategorii metody leczniczej spoza katalogu świadczeń zdrowotnych. Granica jest w czterech miejscach i wszystkie cztery są po twojej stronie.

• Nazwa pozycji w cenniku. „Terapia oczyszczająca” i „zabieg leczniczy” ustawiają oczekiwanie medyczne. „Zabieg”, „sesja”, „płukanie jelita grubego” opisują to samo bez tej sugestii.
• Lista wskazań. Wypisane pod usługą jednostki chorobowe (trądzik, Hashimoto, borelioza, migreny, candida) są twierdzeniem, że zabieg na nie działa. To najczęstszy pojedynczy błąd w tej grupie.
• Słownictwo w gabinecie i w formularzu. „Pacjent”, „wywiad”, „zalecenia”, „kuracja”. Klient buduje z tych słów obraz tego, co dostał, szybciej niż z regulaminu.
• Rozmowa po zabiegu. Zdanie „ma pani bardzo zatrutą wątrobę” jest twierdzeniem o stanie zdrowia, nawet jeżeli na stronie nigdzie nie pada słowo diagnoza.

Osobna sprawa to zabiegi z przerwaniem ciągłości tkanek albo z wprowadzeniem narzędzia do ciała. Poza reżimem, o którym tu piszemy, obowiązują was przepisy sanitarne i wymagania wobec sprzętu. Ich zakres w waszej formie działalności potwierdza prawnik, bo zależy od tego, czy prowadzicie podmiot leczniczy, czy gabinet usługowy.

Produkt w pudełku: oświadczenia zdrowotne i granica leku

Jeżeli sprzedajesz zestaw, kapsułki albo herbatkę, główny ciężar leży poza Lex Szarlatan. Suplement diety jest żywnością, a każde zdanie, które sugeruje związek produktu ze zdrowiem, jest oświadczeniem zdrowotnym w rozumieniu rozporządzenia 1924/2006. Wolno użyć tylko takiego, które figuruje w wykazie z rozporządzenia 432/2012, i tylko w urzędowym polskim brzmieniu.

„Oczyszczanie z toksyn”, „detoksykacja organizmu” i „odkwaszanie” nie mają w tym wykazie odpowiednika. Nie chodzi o to, że ktoś ich zakazał osobnym przepisem. Chodzi o to, że oświadczenie niezatwierdzone jest oświadczeniem niedozwolonym, więc wpisanie go na kartę produktu nie wymaga nawet postępowania o wprowadzenie w błąd, żeby było problemem.

Drugi próg jest ostrzejszy. „Zabija pasożyty”, „działanie przeciwgrzybicze”, „zwalcza candidę” to opisy działania farmakologicznego. Produkt prezentowany jako mający właściwości leczenia lub zapobiegania chorobie może zostać potraktowany jak produkt leczniczy, a wtedy rozmawiamy już o Prawie farmaceutycznym i o Głównym Inspektoracie Farmaceutycznym. Ta granica istnieje od lat i nie ma nic wspólnego z nową ustawą.

Trzecia rzecz dotyczy ziół, czyli połowy asortymentu w tej kategorii. Piołun, orzech czarny, goździk, berberys, oregano. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 30 kwietnia 2025 w sprawie C-386/23 przesądził, że stosowanie oświadczeń zdrowotnych dla substancji botanicznych, które nie zostały zatwierdzone i nie są w wykazach, jest niezgodne z rozporządzeniem 1924/2006. Praktyka opierania się na statusie „on hold” przestała być bezpieczna.

Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje

Zestawienie obejmuje materiały, które w tej branży powstają najczęściej: kartę produktu, cennik gabinetu, opis kuracji w mailingu, podpis pod postem i opinie klientów. Kolumna z prawej wskazuje kierunek przepisania, a nie gotowy tekst do skopiowania.

Lęk jako narzędzie sprzedaży

Ta kategoria częściej niż inne używa strachu jako motoru konwersji. Zdjęcia zawartości jelita, licznik odliczający do końca promocji, komunikat o tym, że objawy są powszechne i niewinne, a przyczyna groźna. Warto wiedzieć, że to jest ryzyko niezależne od nowej ustawy i starsze od niej. Wykorzystanie lęku o zdrowie do skłonienia kogoś do zakupu mieści się w przepisach o nieuczciwych praktykach rynkowych, a UOKiK ma tam narzędzie sięgające dziesięciu procent obrotu.

Praktyczna konsekwencja jest taka, że przegląd komunikacji warto zacząć od nagłówków i mailingu, nie od kart produktów. Nagłówek widzi każdy odbiorca, karta produktu tylko ten, który już się zainteresował.

Co obowiązuje już dziś, a co dopiero wejdzie

Większość ryzyk, o których czytasz przy okazji Lex Szarlatan, dotyczy tej branży od lat. Rozdzielenie reżimów pomaga ustalić, co trzeba poprawić natychmiast, a co można zaplanować.

Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026, poprawki Senatu przyjął 31 lipca i tego samego dnia tekst trafił do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Daty dziennej wejścia w życie nikt dziś nie poda, bo aktu nie ma jeszcze w Dzienniku Ustaw. Realnie chodzi o koniec 2026 roku, więc na uporządkowanie oferty zostaje kilka miesięcy.

Przegląd oferty: dziewięć kroków

1. Wypisz wszystkie miejsca, w których opisujesz kurację: sklep, cennik gabinetu, mailing, wizytówka Google, karty na marketplace, przypięte posty, bio i teksty reklam.
2. Przeszukaj je po czasownikach: zabija, usuwa, oczyszcza, leczy, zwalcza, odkwasza, odtruwa. Wypisz każde trafienie do arkusza, zanim zaczniesz cokolwiek zmieniać.
3. Wytnij listy wskazań chorobowych spod usług i produktów. To pojedyncza zmiana, która obniża ryzyko najszybciej.
4. Sprawdź osobno, czy któraś pozycja jest adresowana do dzieci albo do osób w trakcie leczenia onkologicznego. Wersje rodzinne i dawkowania dla dzieci przejrzyj w pierwszej kolejności.
5. Zweryfikuj każde oświadczenie przy produktach spożywczych wobec wykazu z rozporządzenia 432/2012, w urzędowym polskim brzmieniu. Dla roślin przyjmij, że status „on hold” nie jest już podstawą.
6. Usuń zdania podważające wartość badań laboratoryjnych i leczenia farmakologicznego. To osobna kategoria ryzyka na torze art. 67zn i przypis pod tekstem jej nie złagodzi.
7. Przejrzyj nagłówki i mailing pod kątem lęku i pilności. Liczniki, „ostatnia szansa” i statystyki bez źródła wychodzą jako pierwsze.
8. Włącz moderację opinii i usuń z istniejących nazwy chorób, nazwy leków oraz wyniki badań.
9. Zapisz w rejestrze zmian, co i kiedy poprawiłeś (data, poprzednie brzmienie, nowe brzmienie, powód), i odłóż w kalendarzu dzień na powtórkę po publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw.

Od czego zacząć

Jeżeli masz dziś godzinę, zrób kroki 3 i 4. Usunięcie list wskazań i przegląd wszystkiego, co dotyczy dzieci, zdejmuje największą część ryzyka przy najmniejszym nakładzie pracy. Reszta może poczekać do przyszłego tygodnia.

Możesz też zacząć od sprawdzenia, ile tego w ogóle jest. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.

Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Nie ocenia też samych metod, bo przedmiotem nowych przepisów jest sposób ich oferowania. Kwalifikacja konkretnego produktu jako żywności albo produktu leczniczego oraz wymagania sanitarne w Twojej formie działalności to sprawy dla prawnika.

Częste pytania