Branże13 min czytaniaAktualizacja: 12 sierpnia 2026
Dieta lecznicza, post i głodówka: czy wolno tak nazwać płatny program
Słowo „lecznicza” w nazwie programu żywieniowego przesuwa całą ofertę do kategorii metod leczniczych spoza katalogu świadczeń zdrowotnych, a to jest dokładnie ta kategoria, którą opisuje art. 67zj ust. 1 pkt 2. Sam program nie jest zakazany i nowelizacja nie zabrania sprzedawania planów żywieniowych ani prowadzenia turnusów postu. Ryzyko tworzy nazwa, obietnica i grupa, do której kierujesz reklamę. Poniżej: gdzie przebiega granica, dlaczego onkologia i choroby autoimmunologiczne zmieniają sytuację skokowo, i jak przepisać kilkanaście typowych zdań z landing page'a.
Werdykt: dotyczy, a rozstrzyga nazwa i obietnica
Płatny program postu, dieta ketogeniczna sprzedawana jako przeciwnowotworowa i protokół autoimmunologiczny opisany jako wycofujący chorobę spełniają wszystkie elementy z art. 67zj ust. 1 pkt 2. Jest korzyść majątkowa, bo program jest odpłatny. Metoda leży poza katalogiem świadczeń zdrowotnych, bo nikt nie refunduje turnusu głodówkowego. Do tego dochodzi wprowadzenie w błąd co do charakteru metody, jeżeli komunikacja obiecuje efekt leczniczy. Zostaje czwarty element, czyli zakres szczególnej ochrony, i to on decyduje o wadze sprawy.
Ten zakres obejmuje małoletnich, choroby onkologiczne, ciężkie nieuleczalne choroby oraz zaburzenia psychiczne. Kategoria programów żywieniowych wchodzi w niego regularnie, bo sprzedaje się je ludziom po diagnozie. Osoba z Hashimoto, ze stwardnieniem rozsianym, po chemioterapii albo z zaburzeniami odżywiania jest typowym odbiorcą reklamy takiego programu, nie wyjątkiem.
Poza tym zakresem zostaje szeroki margines i warto go zobaczyć. Program dla dorosłego, który chce zmienić sposób jedzenia, poprawić samopoczucie, uporządkować rytm posiłków albo spróbować okresowego ograniczenia jedzenia z ciekawości, opisany dokładnie w ten sposób, leży poza obszarem, który opisuje ten przepis.
Do kogo jest ten tekst
Piszemy tu o sprzedaży programu, czyli o produkcie cyfrowym, kursie, turnusie i abonamencie z jadłospisem. Odbiorców jest wielu, komunikat jest jeden, a kontakt indywidualny jest ograniczony albo nie ma go wcale. Dietetyk prowadzący poradnię z wizytami jeden na jeden ma inną sytuację i inne pytania, opisaliśmy je w osobnym artykule o dietetykach.
Różnica ma znaczenie praktyczne. W poradni możesz zadać pytanie o rozpoznanie i o leki, dostosować zalecenia i odesłać kogoś do lekarza. Przy programie sprzedawanym setkom osób naraz komunikat jest ten sam dla wszystkich, więc obietnica musi być prawdziwa dla wszystkich, a przeciwwskazania trzeba wypisać wcześniej. Skala komunikacji podnosi też ryzyko w reżimie nieuczciwych praktyk rynkowych, bo materiał reklamowy widzi znacznie więcej osób niż pojedynczą rozmowę.
Trzy nazwy, które przenoszą program do pola ustawy
- „Post leczniczy”. Przymiotnik przypisuje metodzie właściwość świadczenia zdrowotnego, zanim ktokolwiek przeczyta program. „Program okresowego ograniczenia jedzenia” opisuje to samo bez tej obietnicy.
- „Dieta ketogeniczna przeciwnowotworowa”. Łączy nazwę metody z chorobą onkologiczną, czyli z obszarem wymienionym w przepisie wprost. Bezpiecznej wersji tego hasła nie ma.
- „Protokół autoimmunologiczny, który wycofuje chorobę”. Słowo protokół pożycza autorytet z medycyny, a wycofanie choroby jest twierdzeniem o skutku leczniczym. Sam jadłospis eliminacyjny da się opisać bez obu tych elementów.
Nazwa rzadko występuje w jednym miejscu. Zwykle siedzi w tytule kursu, w adresie strony sprzedażowej, w temacie maili z sekwencji, w nazwie grupy na Facebooku, w opisie webinaru i w nagłówkach reklam. Zmiana samego nagłówka na stronie zostawia resztę bez zmian, a ocenia się całość komunikatu.
Onkologia i choroby autoimmunologiczne
To są dwa obszary, w których ryzyko rośnie skokowo, i dwa obszary, w których ta kategoria sprzedaje najlepiej. Powód jest ludzki: osoba po diagnozie szuka czegoś, na co ma wpływ, a jedzenie wygląda jak taka rzecz. Komunikacja, która korzysta z tego stanu, wchodzi w zakres szczególnej ochrony z art. 67zj ust. 1 pkt 2, a przy zdaniach o zbędności leczenia dokłada tor art. 67zn.
Choroby onkologiczne są w przepisie wymienione wprost, więc każde połączenie programu z nowotworem wymaga usunięcia. Dotyczy to również form ostrożnych: „wsparcie w chorobie nowotworowej”, „żywienie w onkologii”, „dieta dla osób w trakcie leczenia”. Przy chorobach autoimmunologicznych ocena zależy od przebiegu. Stwardnienie rozsiane, toczeń z zajęciem narządów czy zaawansowana postać choroby zapalnej jelit mieszczą się w kategorii ciężkich chorób nieuleczalnych. Hashimoto w typowym przebiegu nie jest chorobą tego rodzaju, ale nazwa jednostki chorobowej w nazwie płatnego programu i tak przypisuje mu cel leczniczy.
Osobno warto sprawdzić kierowanie reklam. Grupy wsparcia dla chorych, hasła związane z diagnozą w kampaniach wyszukiwarkowych i listy mailingowe zbudowane z osób, które pobrały poradnik o konkretnej chorobie, są dowodem na to, do kogo mówisz. Treść programu może być łagodna, a kierowanie i tak wskaże obszar szczególnej ochrony.
Post bez nadzoru: druga warstwa ryzyka
Głodówka i wielodniowe ograniczenie kalorii mają realne przeciwwskazania, a program sprzedawany online trafia do osób, których stanu zdrowia nie znasz. Brak wyraźnej informacji o tym, dla kogo program nie jest przeznaczony, jest naruszeniem przez brak i jednym z tych elementów, o które najłatwiej zapytać w postępowaniu. Minimalna lista wygląda tak.
- Osoby poniżej 18 roku życia. Małoletni to jeden z czterech obszarów szczególnej ochrony w art. 67zj ust. 1 pkt 2, a program głodówkowy dla nastolatka nie ma bezpiecznej wersji.
- Osoby z zaburzeniami odżywiania w wywiadzie, w tym w przeszłości. To jednocześnie zaburzenie psychiczne w rozumieniu przepisu i grupa, dla której taki program bywa szkodliwy.
- Kobiety w ciąży i karmiące.
- Osoby z cukrzycą, chorobami nerek, chorobami wątroby oraz przyjmujące leki wymagające stałych posiłków.
- Osoby z niedowagą oraz seniorzy z ryzykiem niedożywienia.
Informacja o przeciwwskazaniach ma sens tylko wtedy, gdy odbiorca zobaczy ją przed zakupem. Akapit ukryty w regulaminie albo w PDF wysyłanym po płatności nie spełnia tej roli. Umieść ją na stronie sprzedażowej, w formularzu zapisu i w pierwszej wiadomości po zakupie.
Opinie uczestników z wynikami badań
W tej kategorii dowód społeczny odpowiada za większość sprzedaży, a najmocniej działają relacje z liczbami: spadek CRP, unormowane TSH, cukier na czczo, odstawiony lek. Dokładnie te opinie są też najbardziej ryzykowne, bo cytat wyeksponowany przez Ciebie staje się Twoją obietnicą. Zdanie napisał uczestnik, ale decyzję o pokazaniu go na stronie sprzedażowej podjąłeś Ty.
Wyjście jest nudne i działa. Zostaw relacje o przebiegu programu: jak wyglądał tydzień, co było trudne, co się zmieniło w rytmie dnia i w samopoczuciu. Usuń nazwy chorób, nazwy leków, wyniki badań i zdjęcia wyników. Zbierz pisemne zgody na publikowane cytaty. W grupie dla uczestników włącz moderację wpisów o odstawianiu leków, bo grupa prowadzona przez Ciebie jest częścią Twojego komunikatu.
Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje
Zdania w lewej kolumnie pochodzą z miejsc, w których ta kategoria pisze najwięcej: nagłówek strony sprzedażowej, opis modułów kursu, temat maila w sekwencji, slajd z webinaru, post w grupie, sekcja opinii. Prawa kolumna wskazuje kierunek przepisania, a nie gotowy tekst do wklejenia.
| Ryzykowne sformułowanie | Bezpieczniejsza wersja |
|---|---|
| „Post leczniczy zatrzymuje rozwój komórek nowotworowych” | Brak bezpiecznej wersji. Choroby onkologiczne są wymienione w art. 67zj ust. 1 pkt 2 wprost, a zdanie obiecuje działanie na chorobę |
| „Protokół AIP wycofuje Hashimoto” | „Program obejmuje jadłospis eliminacyjny na 8 tygodni, listę produktów i przepisy”. Opis zawartości zamiast obietnicy skutku |
| „Odstawisz metforminę po 8 tygodniach” | Brak bezpiecznej wersji. O lekach decyduje lekarz prowadzący, a takie zdanie jest komunikatem o skutku leczniczym i zbliża się do art. 67zn |
| „Dieta lecznicza” jako nazwa produktu | „Program żywieniowy” albo „plan posiłków”. Przymiotnik lecznicza przypisuje metodzie właściwość świadczenia zdrowotnego |
| „Głodówka 10-dniowa, może ją zrobić każdy” | Wykaz przeciwwskazań widoczny przed zakupem: wiek poniżej 18 lat, ciąża i karmienie, cukrzyca, choroby nerek i wątroby, zaburzenia odżywiania w wywiadzie, niedowaga |
| „Ketoza to naturalna terapia przeciwnowotworowa” | Brak bezpiecznej wersji. Łączy metodę z chorobą onkologiczną i nadaje jej charakter terapii |
| „Program dla nastolatków z insulinoopornością” | Brak bezpiecznej wersji przy programie odpłatnym. Małoletni to osobny człon zakresu szczególnej ochrony |
| „Post oczyszcza organizm z toksyn nagromadzonych przez lata” | „Program zmienia rozkład posiłków w ciągu dnia i ogranicza kaloryczność”. Usuwanie toksyn nie ma podstawy w wykazie oświadczeń zdrowotnych |
| „Autofagia naprawia komórki i cofa choroby przewlekłe” | Usuń część o cofaniu chorób. Opis mechanizmu biologicznego bez obietnicy skutku klinicznego jest w innej sytuacji niż obietnica wyleczenia |
| „Zamiast leków na nadciśnienie” | Brak bezpiecznej wersji. Sugestia zbędności leczenia zgodnego z aktualną wiedzą medyczną prowadzi na tor art. 67zn |
| Opinia uczestnika: „Po programie CRP spadło mi z 12 do 2” | Relacja o przebiegu programu i samopoczuciu, za pisemną zgodą autora, bez wyników badań i bez nazw leków |
| „97 procent uczestników odczuwa poprawę” | Podaj, ile osób odpowiadało, kiedy i na jakie pytanie. Liczba bez pokrycia mieści się w nieuczciwych praktykach rynkowych już dziś |
| „Program pod opieką specjalistów” | Imię, nazwisko, zawód i uprawnienia każdej osoby prowadzącej. Słowo specjalista bez tych danych sugeruje kwalifikacje medyczne |
| „Konsultacja lekarska w cenie” przy rozmowie z osobą bez prawa wykonywania zawodu | Nazwij funkcję zgodnie ze stanem faktycznym: „rozmowa z opiekunem programu”. Słowo lekarska buduje przekonanie o świadczeniu zdrowotnym |
| „Zostały 3 miejsca, zapisy do północy” przy pełnym naborze | Rzeczywista liczba miejsc i rzeczywisty termin. Sztuczna pilność przy ofercie zdrowotnej jest osobną kategorią naruszenia |
| „Nie potrzebujesz lekarza, wystarczy 21 dni” | Brak bezpiecznej wersji. Odradzanie kontaktu z lekarzem jest najkrótszą drogą na tor dezinformacji medycznej |
| Reklama kierowana do grup wsparcia dla chorych onkologicznie | Brak bezpiecznej wersji. Kierowanie dowodzi, do kogo mówisz, niezależnie od tego, jak łagodna jest treść kreacji |
Co obowiązuje już dziś, a co dopiero wejdzie
Sporo ryzyk kojarzonych dziś z Lex Szarlatan dotyczy tej kategorii od lat. Rozdzielenie reżimów pozwala ustalić, co poprawić przed najbliższą kampanią, a co zaplanować na jesień.
| Reżim | Kto egzekwuje | Status |
|---|---|---|
| Nieuczciwe praktyki rynkowe | UOKiK, kara do 10 procent obrotu | Obowiązuje dziś. Obietnica efektu bez pokrycia, liczby bez źródła, sztuczna pilność i fałszywe stany naboru mieszczą się tu od dawna |
| Oświadczenia zdrowotne (1924/2006 i 432/2012) | GIS i Komisja Europejska | Obowiązuje dziś, jeżeli do programu dokładasz suplementy, koktajle, zioła albo produkty partnerskie z opisem działania |
| Polityki platform reklamowych | Meta, Google, TikTok | Obowiązuje dziś i bywa ostrzejsze od prawa. Reklamy postu, głodówki i zestawień sylwetki należą do kategorii moderowanych najsurowiej |
| Lex Szarlatan, art. 67zj | Rzecznik Praw Pacjenta | Jeszcze nie obowiązuje. Odpłatne oferowanie metody leczniczej spoza katalogu świadczeń, przy wprowadzeniu w błąd, w zakresie małoletnich, onkologii, ciężkich nieuleczalnych chorób i zaburzeń psychicznych |
| Lex Szarlatan, art. 67zn | Rzecznik Praw Pacjenta | Jeszcze nie obowiązuje. Osobny tor: publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o metodzie zagrażającej zdrowiu albo o szkodliwości metody zgodnej z aktualną wiedzą medyczną |
Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026, poprawki Senatu przyjął 31 lipca i tego samego dnia tekst trafił do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Wejście w życie następuje po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, czyli realnie pod koniec 2026 roku. Sztywnej daty dziennej nikt dziś nie poda, bo aktu w Dzienniku jeszcze nie ma. Dla twórcy programu oznacza to zwykle jeden albo dwa pełne cykle sprzedażowe na przygotowanie nowej wersji materiałów.
| Sankcja z nowych przepisów | Wymiar |
|---|---|
| Kara pieniężna (art. 68 ust. 1) | do 1 000 000 zł, może być nakładana wielokrotnie, nie wcześniej niż 6 miesięcy po uprawomocnieniu poprzedniej |
| Decyzja nakazująca zaniechanie (art. 67zl) | rygor natychmiastowej wykonalności oraz nakaz publikacji decyzji na koszt podmiotu |
| Publiczne ostrzeżenie i decyzja tymczasowa (art. 64a) | ostrzeżenie jeszcze przed zakończeniem postępowania oraz jednorazowa decyzja tymczasowa na maksymalnie miesiąc |
| Kara osobista dla kierownika podmiotu (art. 69b) | do 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia, za umyślne działanie lub zaniechanie |
| Nieprzekazanie dokumentów na żądanie Rzecznika (art. 69) | do 100 000 zł, a w przypadku z ust. 2 do 20 000 zł |
| Jawny rejestr i przekierowanie domeny (art. 67zn ust. 2 do 5 oraz ust. 10) | wpis z nazwą podmiotu i nazwą domeny, potem przekierowanie ruchu przez operatora w 7 dni od wniosku Rzecznika |
Przegląd programu: dziewięć kroków
- Wypisz wszystkie miejsca, w których opisujesz program: strona sprzedażowa, opis modułów, sekwencja maili, webinar, reklamy, grupa dla uczestników, opis profilu, materiały PDF w środku kursu.
- Usuń przymiotnik leczniczy i słowo terapia z nazwy produktu, z adresu strony, z tematów maili i z nazw kampanii. Sprawdź, czy stara nazwa nie została w tytule strony widocznym w wyszukiwarce.
- Przeszukaj materiały po nazwach chorób, jedną frazą naraz: nowotwór, rak, Hashimoto, toczeń, stwardnienie, Crohn, wrzodziejące, cukrzyca, insulinooporność, depresja. Sprawdź osobno, czy któraś stoi obok słowa dziecko albo nastolatek.
- Usuń zdania o odstawianiu leków, o zbędności lekarza i o szkodliwości leczenia farmakologicznego. To osobna kategoria ryzyka na torze art. 67zn i przypis pod tekstem jej nie złagodzi.
- Dodaj widoczny przed zakupem wykaz przeciwwskazań i informację, że program nie zastępuje diagnostyki ani leczenia oraz nie zmienia zaleceń lekarza prowadzącego.
- Przejrzyj wszystkie liczby: kilogramy, procenty, wyniki badań, odsetek zadowolonych. Przy każdej sprawdź, skąd pochodzi. Brak źródła oznacza usunięcie liczby, nie jej złagodzenie.
- Przejrzyj opinie i materiały uczestników. Zdejmij wyniki badań, nazwy leków i nazwy chorób, zbierz pisemne zgody na cytaty, włącz moderację w grupie.
- Sprawdź kierowanie kampanii: wiek odbiorców, hasła związane z diagnozą, grupy wsparcia dla chorych. Wyklucz odbiorców poniżej 18 roku życia.
- Zapisuj zmiany: data, poprzednie brzmienie, nowe brzmienie, powód poprawki. Odłóż w kalendarzu jeden dzień na powtórzenie przeglądu po publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw.
Od czego zacząć
Jeśli masz dziś godzinę, zrób kroki 2, 3 i 4 na aktywnej stronie sprzedażowej i na sekwencji mailowej. W typowym programie z tej półki wychodzi z tego lista kilkudziesięciu zdań, z czego kilka wymaga decyzji o zmianie samej oferty, a reszta to poprawka redakcyjna. Przeciwwskazania i moderację opinii zostaw na drugą turę, ale nie pomijaj, bo to naruszenia przez brak i najtrudniej je potem wytłumaczyć.
Warto też zacząć od sprawdzenia, ile tego w ogóle jest. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.
Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Nie ocenia też skuteczności żadnej metody żywieniowej, bo przedmiotem nowych przepisów jest sposób jej oferowania. Zakres obowiązków w Twojej formie działalności rozstrzyga prawnik.
Częste pytania
Czy w ogóle wolno mi sprzedawać program postu?+
Tak. Nowelizacja nie zakazuje żadnej metody żywieniowej i nie wymienia postu z nazwy. Ocenie podlega sposób oferowania: czy program jest przedstawiany jako metoda lecznicza, czy komunikacja wprowadza odbiorcę w błąd co do jej charakteru i czy dotyczy małoletnich, chorób onkologicznych, ciężkich nieuleczalnych chorób albo zaburzeń psychicznych. Program opisany jako zmiana rytmu i sposobu jedzenia, z wykazem przeciwwskazań, stoi w innym miejscu niż ten sam program nazwany postem leczniczym.
Czy samo słowo „lecznicza” w nazwie diety już jest problemem?+
To jest najprostszy element do zmiany i jednocześnie ten, który przypisuje metodzie właściwość świadczenia zdrowotnego. Przepis mówi o wprowadzeniu w błąd co do tego, że metoda ma właściwości świadczenia zdrowotnego, a przymiotnik lecznicza mówi to wprost. Osobno pamiętaj, że istnieją diety stosowane w leczeniu i prowadzone przez podmioty lecznicze. Właśnie dlatego użycie tego słowa w komercyjnym programie online buduje skojarzenie, którego nie da się potem odwołać drobnym drukiem.
Uczestnicy sami piszą, że odstawili leki. Czy odpowiadam za ich słowa?+
Za cudzą prywatną wypowiedź nie odpowiadasz, ale za jej wyeksponowanie już tak. Cytat wybrany na stronę sprzedażową, do reklamy albo do maila staje się elementem Twojej oferty. Podobnie wygląda sprawa w grupie, którą prowadzisz: brak reakcji na wpisy o odstawianiu leków przy jednoczesnym promowaniu programu buduje ten sam komunikat. Praktyczne wyjście to moderacja, przypięty wpis z informacją, że o lekach decyduje lekarz prowadzący, i wybieranie do materiałów opinii o przebiegu programu.
Prowadzę turnus stacjonarny. Czy to zmienia sytuację?+
Formuła stacjonarna nie zmienia oceny komunikacji, ale dokłada kwestie, o które łatwo zapytać: kto sprawuje opiekę, jakie ma uprawnienia, co się dzieje przy pogorszeniu samopoczucia uczestnika i jak wygląda kwalifikacja przed przyjazdem. Opisz te elementy zgodnie ze stanem faktycznym i nie nazywaj opieki lekarską, jeżeli nie prowadzi jej osoba z prawem wykonywania zawodu lekarza. Zakres wymagań dla obiektu i formy działalności potwierdź z prawnikiem.
Czy stracę domenę przez opis programu?+
Wpis do jawnego rejestru z nazwą domeny i przekierowanie ruchu przez operatora w ciągu 7 dni należą do art. 67zn, czyli do dezinformacji medycznej. Sam nieostrożny opis diety tam nie prowadzi. Prowadzą tam publicznie rozpowszechniane treści o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną i zagrażającej zdrowiu albo o szkodliwości metody z tą wiedzą zgodnej, na przykład materiały odradzające chemioterapię albo leczenie farmakologiczne. W tej kategorii najbliżej tej granicy stoją teksty o tym, że dieta zastępuje leczenie.
Od kiedy to obowiązuje?+
Jeszcze nie obowiązuje. Ustawa trafiła do Prezydenta 31 lipca 2026, termin na podpis wynosi 21 dni, a wejście w życie następuje po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Realnie mówimy o końcu 2026 roku. Przepisy o nieuczciwych praktykach rynkowych obowiązują natomiast dziś i to one stoją za większością spraw o obietnice zdrowotne bez pokrycia, więc przegląd strony sprzedażowej ma sens przed najbliższą kampanią, a nie po publikacji ustawy.
Czytaj dalej
- Lex Szarlatan 2026: co się zmienia i co zrobić z komunikacją
Lex Szarlatan czeka na podpis Prezydenta i zacznie obowiązywać 3 miesiące po ogłoszeniu. Kogo dotyczy, co dostaje Rzecznik Praw Pacjenta, kary do 1 mln zł, poprawki w komunikacji.
- Lex Szarlatan dla dietetyków i coachów zdrowotnych
Lex Szarlatan dla dietetyków: gdzie zaczyna się ryzyko w jadłospisach na Hashimoto czy SIBO, jak nazwać usługę zgodnie z przepisami i co grozi za opis oferty.
- Czy można reklamować detoks: co zmienia Lex Szarlatan
Czy można reklamować detoks: co Lex Szarlatan zmienia w opisie kuracji oczyszczających i zestawów antypasożytniczych, i jak przepisać ofertę bez obietnic.
Zobacz, co widać na Twojej stronie
Skaner pobiera treść podanego adresu i pokazuje, ile i jakich ryzyk znalazł. Bez rejestracji i bez płatności.
Skanuj za darmoMateriał ma charakter informacyjny i opisuje ryzyko komunikacji marketingowej. Nie jest poradą prawną ani opinią prawną w indywidualnej sprawie. Stan prawny na dzień 12 sierpnia 2026.