Kursy, e-booki i szkolenia o zdrowiu: gdzie edukacja zamienia się w metodę leczniczą

Werdykt: trzy różne produkty pod jedną nazwą

Zanim ocenisz swoją ofertę, ustal, który z trzech typów faktycznie sprzedajesz. Rozstrzyga to, co obiecujesz odbiorcy, a format i cena są tu bez znaczenia.

1. Materiał informacyjny o zdrowiu. E-book o żywieniu, kurs o czytaniu etykiet, webinar o śnie. Uczy, nie obiecuje efektu zdrowotnego, nie zawiera indywidualnych zaleceń. Poza rdzeniem ustawy, w reżimie ochrony konsumenta jak każdy inny produkt cyfrowy.
2. Program z obietnicą efektu zdrowotnego. „Wylecz jelita w osiem tygodni”, „protokół na Hashimoto”, „program odbudowy tarczycy”. To jest metoda oferowana za wynagrodzenie i tu sięga art. 67zj ust. 1 pkt 2, gdy w komunikacji pojawią się dzieci, choroby onkologiczne, ciężkie choroby nieuleczalne albo zaburzenia psychiczne.
3. Szkolenie zawodowe typu „zostań terapeutą metody X”. Podwójne ryzyko: oferta sprzedaje skuteczność metody, a jednocześnie tworzy kolejnych sprzedawców tej samej obietnicy. Materiały szkoleniowe są przy tym treścią publiczną w zakresie, w jakim je promujesz.

Większość ofert na rynku jest hybrydą. Kurs informacyjny z jednym modułem o „przyczynach choroby”, e-book z dołączoną konsultacją, szkolenie z certyfikatem i pakietem suplementów. Hybryda dziedziczy najwyższy profil ryzyka ze swoich części, więc ocenę robi się po najmocniejszym elemencie, a nie po średniej.

Gdzie edukacja przestaje być edukacją

Granica przebiega w miejscu, w którym treść przestaje być ogólna i zaczyna dotyczyć konkretnej osoby. Cztery wzorce przekraczają ją najczęściej, a wszystkie cztery są w produktach cyfrowych elementem premium, czyli tym, za co klient dopłaca.

• Grupa zamknięta, w której autor odpowiada na pytania o objawy i wyniki badań. Odpowiedź skierowana do jednej osoby jest zaleceniem, niezależnie od tego, że czyta ją dwustu uczestników.
• Konsultacja indywidualna w pakiecie. Jeśli w jej ramach powstaje plan „pod Ciebie”, produkt cyfrowy staje się usługą, a usługa podlega ocenie jak każda inna metoda oferowana odpłatnie.
• Ankieta wstępna z pytaniami o rozpoznania i leki, na podstawie której uczestnik dostaje wariant programu. To konstrukcja diagnostyczna, nawet jeśli nikt jej tak nie nazywa.
• Interpretacja wyników badań w materiale albo w rozmowie. Najkrótsza droga od kursu do metody diagnostycznej spoza katalogu świadczeń zdrowotnych.

Certyfikat: co go czyni czymś, a co niczym

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia jest dokumentem organizatora i tyle znaczy, ile znaczy sam organizator. Problem zaczyna się przy opisie, który sugeruje uprawnienie: „certyfikowany terapeuta”, „dyplom uznawany w całej Europie”, „kwalifikacja zawodowa”. Odbiorca odczytuje to jako uprawnienie do wykonywania zawodu medycznego, którego zaświadczenie nie daje.

Uczciwy opis wymaga trzech informacji: kto wydaje dokument, ile trwa szkolenie i co absolwent może po nim robić, a czego nie. Jeśli certyfikat opiera się na konkretnym systemie kwalifikacji, podaj jego nazwę i zakres, żeby dało się to sprawdzić. Zasady uznawania kwalifikacji i wymagania wobec podmiotów szkoleniowych mają własne przepisy; ich zakres potwierdź z prawnikiem, zanim użyjesz w ofercie słowa „uprawnienia”.

Co obowiązuje już dziś, bez czekania na nowelizację

Sprzedaż produktów cyfrowych ma własny, rozbudowany reżim ochrony konsumenta i to on generuje dziś większość sporów w tej branży. Cztery obszary wracają najczęściej.

• Obietnica efektu i sposób jej sformułowania. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, organ: UOKiK, kara do 10 procent obrotu. Oceniany jest przekaz główny, a nie zastrzeżenie w regulaminie.
• Mechaniki sprzedażowe w lejku: liczniki, „ostatnie miejsca”, zamykanie zapisów, które się nie zamykają, ceny przekreślone nigdy nie stosowane. To osobna kategoria naruszenia, niezależna od treści o zdrowiu, i najłatwiejsza do wykazania, bo widać ją w kodzie strony.
• Obowiązki informacyjne przy sprzedaży treści cyfrowych oraz prawo odstąpienia, w tym zasady jego wyłączenia przy natychmiastowym dostępie do materiału. Terminy i wymagane zgody potwierdź z prawnikiem, bo to najczęstsza podstawa reklamacji w produktach kursowych.
• Oznaczanie materiałów reklamowych i współprac, gdy promujesz kurs przez twórców albo sam promujesz cudze produkty w kursie. Wytyczne w tym zakresie istnieją i warto sprawdzić ich aktualne brzmienie z prawnikiem.

Jeśli w pakiecie jest suplement albo urządzenie, dochodzą reżimy produktowe: oświadczenia zdrowotne z rozporządzeń 1924/2006 i 432/2012, prawo farmaceutyczne przy prezentowaniu produktu jak leku, a przy składnikach roślinnych wyrok TSUE C-386/23 z 30 kwietnia 2025, po którym oświadczenia dla niezatwierdzonych botanicals są niezgodne z rozporządzeniem 1924/2006.

Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje

Zestawienie pochodzi z miejsc, w których ta branża pisze najwięcej: nagłówek landing page'a, nazwa produktu, opis modułu, sekcja opinii, mail sprzedażowy, slajd webinaru, opis pakietu premium.

Co przyniesie Lex Szarlatan

Nowelizacja dokłada do tej kategorii dwa tory. Warto je rozdzielić, bo prowadzą do innych skutków, a w mediach występują pod jednym hasłem.

Tor pierwszy to art. 67zj ust. 1 pkt 2: oferowanie metody diagnostycznej lub leczniczej niebędącej świadczeniem zdrowotnym, przy wprowadzeniu w błąd, że ma ona właściwości świadczenia zdrowotnego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, w zakresie obejmującym małoletnich, choroby onkologiczne, ciężkie nieuleczalne choroby i zaburzenia psychiczne. Sprzedaż programu spełnia warunek korzyści majątkowej z definicji, więc rozstrzyga to, co obiecuje opis i do kogo jest kierowany. Decyzja z art. 67zl nakazuje zaniechanie i usunięcie skutków, ma rygor natychmiastowej wykonalności, a jej publikację można nakazać na koszt podmiotu.

Tor drugi to art. 67zn ust. 1, czyli publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną i zagrażającej zdrowiu, albo informacji o szkodliwości metody z tą wiedzą zgodnej. Ten przepis nie wymaga korzyści majątkowej, więc obejmuje także darmowe materiały wprowadzające, webinary otwarte i posty promujące kurs. Niesie jawny rejestr podmiotów z nazwą domeny (art. 67zn ust. 2 do 5) oraz przekierowanie ruchu z domeny przez operatora w ciągu 7 dni od wniosku Rzecznika (art. 67zn ust. 10).

Na jakim etapie jest ustawa i co grozi

Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026 (232 głosy za, 34 przeciw, 162 wstrzymujące się). Poprawki Senatu przyjęto 31 lipca i tego samego dnia tekst trafił do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, więc realnie pod koniec 2026 roku. Dla twórcy kursów oznacza to jeden pełny cykl sprzedażowy na uporządkowanie materiałów.

Checklista dla twórcy programów online

1. Przypisz każdemu swojemu produktowi jeden z trzech typów z początku tekstu. Hybrydy oceniaj po najmocniejszym elemencie, nie po średniej.
2. Przeczytaj nazwę produktu i nagłówek landing page'a osobno, bez reszty strony. To one niosą obietnicę i to je zacytuje organ.
3. Wyszukaj w materiałach nazwy jednostek chorobowych. Osobno oznacz te z czterech obszarów z art. 67zj ust. 1 pkt 2: dzieci, onkologia, ciężkie choroby nieuleczalne, zaburzenia psychiczne.
4. Przejrzyj opis pakietu premium pod kątem indywidualnych zaleceń. Konsultacja, ankieta wstępna i interpretacja wyników przenoszą produkt do innej kategorii.
5. Ustal zasady odpowiadania w grupie zamkniętej i zapisz je w przypiętym poście. Odpowiedź na pytanie o objawy jest zaleceniem, także w komentarzu.
6. Przepisz opis certyfikatu: kto wydaje, ile trwa szkolenie, co absolwent może robić, a czego nie.
7. Sprawdź mechaniki lejka: liczniki, komunikaty o ostatnich miejscach, ceny odniesienia, terminy zamknięcia sprzedaży. Zostaw wyłącznie odpowiadające stanowi faktycznemu.
8. Przejrzyj sekcję opinii i nagrania uczestników. Usuń wyniki badań, nazwy leków i rozpoznania, zbierz pisemne zgody na publikowane cytaty.
9. Sprawdź treść darmowych materiałów wprowadzających i nagrań webinarów. Art. 67zn nie wymaga korzyści majątkowej, więc bezpłatny lead magnet też jest treścią publiczną.
10. Zapisuj zmiany: data, poprzednia wersja zdania, powód poprawki. Przy pytaniu od organu własna dokumentacja jest najmocniejszym materiałem, jaki masz.

Od czego zacząć

Jeśli masz dziś godzinę, zrób punkty 2 i 3 na najlepiej sprzedającym się produkcie i na sekwencji mailowej, która go sprzedaje. Maile bywają zapomniane, bo powstały raz i chodzą w automacie od dwóch lat, a to w nich zwykle siedzą najmocniejsze obietnice.

Możesz też zacząć od sprawdzenia, ile tego w ogóle jest. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.

Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Obowiązki informacyjne przy sprzedaży treści cyfrowych, zasady odstąpienia od umowy oraz dopuszczalność opisu certyfikatu potwierdź z prawnikiem przed uruchomieniem sprzedaży.

Częste pytania