Branże13 min czytaniaAktualizacja: 12 sierpnia 2026
Lex Szarlatan a prywatny gabinet lekarski: co wolno napisać w reklamie
Świadczenie zdrowotne udzielane przez lekarza nie jest metodą niebędącą świadczeniem zdrowotnym, więc rdzeń nowelizacji nazywanej Lex Szarlatan prywatnej praktyki co do zasady nie dotyka. Ryzyko siedzi w dwóch innych miejscach: w pozycjach dokładanych do cennika spoza katalogu świadczeń oraz w tym, co lekarz publikuje na własnym profilu. Do tego dochodzi warstwa, której ta ustawa w ogóle nie zmienia, czyli reguły reklamy działalności leczniczej i odpowiedzialność zawodowa.
Odpowiedź na pytanie „czy mnie to dotyczy”
Częściowo, i akurat w tej grupie warto od razu wiedzieć, której części to dotyczy. Art. 67zj ust. 1 pkt 2 nowelizacji opisuje oferowanie lub stosowanie metody diagnostycznej albo leczniczej, która nie jest świadczeniem zdrowotnym, przy wprowadzeniu odbiorcy w błąd, że taką właściwość ma. Wizyta internistyczna, konsultacja endokrynologiczna czy zabieg wykonany w podmiocie leczniczym są świadczeniami zdrowotnymi, więc opis przepisu ich nie obejmuje.
Kłopot polega na tym, że prywatna praktyka rzadko sprzedaje wyłącznie to, co widnieje w rejestrze podmiotów leczniczych. W tym samym cenniku pojawiają się wlewy witaminowe, panele badań kupione u zewnętrznego dostawcy, autorskie programy naprawcze, konsultacje żywieniowe i suplementy w recepcji. Każda z tych pozycji jest oceniana osobno. Dyplom lekarza nie przenosi statusu świadczenia zdrowotnego na sąsiedni wiersz w cenniku.
Drugie miejsce jest jeszcze mniej oczywiste, bo nie leży na stronie firmowej. Art. 67zn ust. 1 mówi o publicznym rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną i zagrażającej zdrowiu, albo o szkodliwości metody, która z wiedzą medyczną jest zgodna. Ten przepis nie pyta o zawód, nie pyta o korzyść majątkową i nie ogranicza się do reklamy. Obejmuje rolkę, wątek na X, wypowiedź w podcaście i newsletter.
Cztery miejsca, w których praktyka wychodzi poza katalog świadczeń
- Zabiegi i wlewy sprzedawane obietnicą efektu ogólnoustrojowego. Kroplówka witaminowa opisana jako wzmocnienie odporności, terapia chelatacyjna, dożylna witamina C z listą wskazań. Sama procedura podania bywa bezdyskusyjna. Ryzyko tworzy zdanie o tym, co ta procedura ma zdziałać.
- Diagnostyka kupiona na zewnątrz i wstawiona do gabinetu. Analiza pierwiastkowa włosa, testy nietolerancji IgG, oznaczenia z paneli mikrobiomu. Art. 67zj pkt 2 mówi wprost o metodzie diagnostycznej, a wydruk w papierze firmowym praktyki lekarskiej jest mocniejszym sygnałem wiarygodności niż ten sam wydruk z punktu handlowego.
- Autorskie programy z nazwą własną. „Metoda dr X”, „Protokół regeneracyjny 12 tygodni”, „Program odwracania insulinooporności”. Nazwa handlowa sugeruje odrębną metodę leczniczą, a nie zestaw świadczeń, które faktycznie w programie są.
- Oferta adresowana do rodziców, do osób w trakcie leczenia onkologicznego albo do osób z rozpoznaniem psychiatrycznym. To są obszary wymienione wprost w przepisie, więc próg ostrożności w tych materiałach jest wyższy niż w reszcie strony. Dotyczy to także sekcji z opiniami i treści reklamowych kierowanych na te grupy.
Prosty test na własnym cenniku: przy każdej pozycji zapytaj, czy potrafisz wskazać ją jako świadczenie zdrowotne udzielane w ramach Twojej działalności leczniczej. Jeśli tak, opisuj ją zwyczajnie. Jeśli nie, potrzebuje własnego opisu, własnego zastrzeżenia i nazwy, która niczego nie sugeruje ponad to, co faktycznie się dzieje.
Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje
Zestawienie pochodzi z miejsc, w których prywatna praktyka mówi o sobie najczęściej: strona z ofertą, cennik, opis pakietu, wizytówka Google, system rezerwacji, profil na Instagramie i materiały przygotowane przez agencję.
| Ryzykowne sformułowanie | Bezpieczniejsza wersja |
|---|---|
| „Autorska metoda dr. Nowaka na insulinooporność” | „Prowadzenie pacjentów z insulinoopornością: konsultacja, przegląd wyników, plan postępowania i wizyta kontrolna po 8 tygodniach” |
| „Kroplówka witaminowa wzmacnia odporność i chroni przed infekcjami” | „Wlew dożylny z witaminą C. Podanie po kwalifikacji lekarskiej. Bez obietnicy efektu zdrowotnego w opisie” |
| „Terapia dożylna wspomagająca w chorobie nowotworowej” | Brak bezpiecznej wersji dla tej pozycji cennika. Choroby onkologiczne są jednym z czterech obszarów z art. 67zj ust. 1 pkt 2, a każdy komunikat w tym zakresie omów z prawnikiem przed publikacją |
| „Gwarantujemy skuteczność leczenia” i „100 procent zadowolonych pacjentów” | „Po pierwszej wizycie ustalamy plan i termin kontroli. Jeśli postępowanie nie przynosi poprawy, zmieniamy je na kolejnej wizycie” |
| „Panel 60 parametrów, których nie zleci Ci lekarz rodzinny” | „Pakiet oznaczeń laboratoryjnych: lista badań i cena. O zakresie diagnostyki decyduje lekarz po wywiadzie” |
| „Analiza pierwiastkowa włosa pokaże Twoje niedobory i obciążenie toksynami” | „Oznaczenie pierwiastków we włosie. Wynik nie jest rozpoznaniem i nie zastępuje diagnostyki laboratoryjnej” |
| „Leki tylko zagłuszają objawy, my pracujemy inaczej” | Brak bezpiecznej wersji. Zdanie sugeruje szkodliwość albo bezużyteczność leczenia zgodnego z aktualną wiedzą medyczną i wchodzi w opis art. 67zn |
| Post na profilu: „Ta metoda jest przereklamowana i szkodzi, sprawdzone przypadki z gabinetu” | „Przy tym rozpoznaniu wytyczne wskazują postępowanie X. W praktyce widuję również Y, co opisano w badaniu Z z 2023 roku”. Informacja z podaniem źródła zamiast oceny szkodliwości |
| Opinia pacjenta na stronie: „Pani doktor wyleczyła mnie z Hashimoto, odstawiłam euthyrox” | „Po kilku miesiącach prowadzenia czuję się lepiej i mam uporządkowane wyniki”. Nazwy leków i słowo wyleczenie usuwamy, moderację nowych opinii włączamy |
| „Rekomendowane przez dr. Nowaka” na opakowaniu i w reklamie suplementu | Rekomendacja lekarska w reklamie produktu to osobny reżim, w tym Prawo farmaceutyczne i przepisy o oświadczeniach zdrowotnych. Zakres współpracy z marką potwierdź z prawnikiem przed podpisaniem umowy |
| „Konsultacja online z receptą w 5 minut, bez zbędnych pytań” | „Teleporada 15 minut. Recepta wystawiana wtedy, gdy pozwala na to ocena lekarska podczas wizyty” |
| „Zabieg bez ryzyka, bez rekonwalescencji, efekt gwarantowany” | „Zabieg trwa 40 minut. Możliwe działania niepożądane i przeciwwskazania omawiamy na wizycie kwalifikacyjnej, spis dostajesz na piśmie” |
| „Ostatnie 2 terminy w tej cenie” przy pełnym grafiku | „Promocja obowiązuje do 30 września”. Pilność, której nie ma w kalendarzu, jest wprowadzaniem w błąd także w ocenie UOKiK |
Warstwa, o której ta ustawa nic nie mówi
Lekarz działa w reżimie, który istnieje niezależnie od Rzecznika Praw Pacjenta i nie zmienia się wraz z tą nowelizacją. Reklama działalności leczniczej ma własne ograniczenia, a wykonywanie zawodu wiąże się z odpowiedzialnością zawodową i zasadami etyki ustalanymi przez samorząd. Nie znajdziesz tego w treści Lex Szarlatan i nie da się tego załatwić przypisem na dole strony. Dokładny zakres tych zasad w Twojej formie działalności potwierdź z prawnikiem, bo różnice między praktyką zawodową a podmiotem leczniczym bywają tu istotne.
Praktycznie oznacza to jedno: przegląd komunikacji w gabinecie lekarskim ma dwa filtry, nie jeden. Zdanie może być całkowicie poza zakresem art. 67zj, a mimo to być problemem w postępowaniu przed organami samorządu zawodowego. Działa to też w drugą stronę. Materiał przygotowany przez agencję pod kampanię może przejść wewnętrzną akceptację i dopiero po publikacji okazać się kłopotem, bo nikt po stronie agencji nie znał tej warstwy.
Co obowiązuje już dziś, niezależnie od Lex Szarlatan
Nagłówki o karach do miliona złotych przykrywają fakt, że gabinet już dziś działa w kilku reżimach naraz. Żaden z nich nie czeka na podpis Prezydenta.
- Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. UOKiK ocenia, czy przeciętny konsument mógł zostać wprowadzony w błąd co do efektu usługi. Kara sięga 10 procent obrotu. Podpada pod to gwarancja wyniku, statystyka bez źródła i sztuczna pilność w promocji.
- Rozporządzenia 1924/2006 i 432/2012 o oświadczeniach żywieniowych i zdrowotnych. Dotyczą Cię od chwili, gdy w recepcji stoi preparat na sprzedaż albo gdy firmujesz nazwiskiem cudzy produkt. Opis może posługiwać się wyłącznie oświadczeniami dopuszczonymi dla danego składnika, w urzędowym brzmieniu z wykazu.
- Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 30 kwietnia 2025 w sprawie C-386/23. Oświadczenia zdrowotne dla substancji botanicznych, które nie zostały zatwierdzone i nie ma ich w wykazach, są niezgodne z rozporządzeniem 1924/2006. Uderza to w preparaty roślinne polecane przy stresie i bezsenności.
- Prawo farmaceutyczne. Produkt opisany tak, że odbiorca odczyta go jako lek, trafia do kategorii, w której nie ma prawa być. Ryzyko rośnie, gdy przy takim opisie stoi nazwisko lekarza.
- Przepisy o reklamie działalności leczniczej oraz odpowiedzialność zawodowa i zasady etyki lekarskiej. Osobny reżim z osobnym trybem, o dokładnym zakresie zapytaj prawnika.
- Polityki reklamowe Meta, Google i TikTok. Zdjęcia „przed i po”, zbliżenia na fragment ciała i odwoływanie się do stanu zdrowia odbiorcy bywają podstawą odrzucenia reklamy albo blokady konta, niezależnie od polskich przepisów.
Co przyniesie Lex Szarlatan i ile zostało czasu
Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026 roku (232 głosy za, 34 przeciw, 162 wstrzymujące się). Poprawki Senatu Sejm przyjął 31 lipca i tego samego dnia tekst trafił do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, więc realnie pod koniec 2026 roku. Sztywnej daty dziennej nikt dziś nie poda, bo aktu jeszcze nie opublikowano. Z perspektywy praktyki to jest dobra wiadomość, bo na przegląd strony i cennika zostaje kilka miesięcy.
| Sankcja | Wymiar |
|---|---|
| Kara pieniężna (art. 68 ust. 1) | do 1 000 000 zł, może być nakładana wielokrotnie, nie wcześniej niż 6 miesięcy po uprawomocnieniu poprzedniej |
| Decyzja nakazująca zaniechanie i usunięcie skutków (art. 67zl) | rygor natychmiastowej wykonalności oraz publikacja decyzji na koszt podmiotu |
| Publiczne ostrzeżenie i decyzja tymczasowa (art. 64a) | ostrzeżenie przed zakończeniem postępowania, decyzja tymczasowa na maksymalnie miesiąc, z rygorem natychmiastowej wykonalności |
| Kara za nieprzekazanie dokumentów lub informacji (art. 69) | do 100 000 zł, w węższym zakresie do 20 000 zł |
| Kara osobista dla kierownika podmiotu (art. 69b) | do 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia, za umyślne działanie lub zaniechanie |
| Jawny rejestr i przekierowanie ruchu z domeny (art. 67zn ust. 2 do 5 oraz ust. 10) | wyłącznie tor dezinformacji medycznej. Rejestr zawiera nazwę podmiotu, uzasadnienie, nazwę domeny i datę wpisu, a operator telekomunikacyjny przekierowuje ruch w 7 dni od wniosku Rzecznika |
Kara osobista dla kierownika podmiotu z art. 69b jest tym wierszem, który w praktyce lekarskiej zmienia kalkulację. W jednoosobowej praktyce albo w spółce z dwoma wspólnikami lekarzami kierownikiem podmiotu jest zwykle jeden z nich. Odpowiedzialność nie rozmywa się wtedy w strukturze.
Przegląd na jedno popołudnie
- Wypisz cennik w jednej kolumnie i przy każdej pozycji zaznacz, czy to świadczenie zdrowotne udzielane w ramach Twojej działalności leczniczej. Pozycje bez zaznaczenia idą do osobnego przeglądu.
- Przeszukaj stronę po czasownikach: leczy, wyleczymy, usuniemy, cofa, zapobiega, reguluje, wzmacnia, gwarantujemy. Ten przebieg daje zwykle najwięcej poprawek w najkrótszym czasie.
- Przeszukaj po nazwach rozpoznań: Hashimoto, insulinooporność, borelioza, long covid, depresja, choroba nowotworowa. Nazwa choroby połączona z obietnicą działania wymaga decyzji.
- Przejrzyj osobno wszystko, co kierujesz do rodziców dzieci, do osób w trakcie leczenia onkologicznego, do osób z chorobą postępującą i do osób z rozpoznaniem psychiatrycznym. To są cztery obszary wymienione w art. 67zj ust. 1 pkt 2.
- Przejrzyj swoje treści publiczne z ostatniego roku pod kątem art. 67zn: posty, rolki, wystąpienia, wypowiedzi dla mediów. Szukasz zdań o szkodliwości albo bezużyteczności metod zgodnych z aktualną wiedzą medyczną.
- Sprawdź, czy nazwy autorskich programów nie sugerują odrębnej metody leczniczej. Nazwa opisująca zakres wizyt jest bezpieczniejsza od nazwy własnej.
- Przejrzyj opinie pacjentów w wizytówce Google, na stronie i w portalach rezerwacyjnych. Usuń albo poproś o skrócenie tych, które zawierają nazwy leków, słowo wyleczenie i informację o odstawieniu terapii. Włącz moderację nowych opinii.
- Zbierz wszystkie materiały wyprodukowane przez agencję i sprawdź, czy ktoś po Twojej stronie je zaakceptował przed emisją. Jeśli nie, wprowadź ten krok do procesu i do umowy.
- Jeśli firmujesz nazwiskiem produkt lub markę, przejrzyj cudze materiały reklamowe z Twoim nazwiskiem i porównaj je z tym, na co się umówiłeś.
- Zapisuj zmiany: data, poprzednia wersja zdania, powód poprawki. Przy pytaniu od organu własna dokumentacja jest najmocniejszym materiałem, jaki masz.
Od czego zacząć
Jeśli masz dziś godzinę, zrób punkty 1 i 2 na stronie z ofertą i w cenniku. W typowej praktyce wyłapuje to większość zdań, przy których warto się zatrzymać. Profil w mediach społecznościowych zostaw na osobny wieczór, bo tam przegląd idzie wolniej i wymaga innej uwagi.
Możesz też zacząć od sprawdzenia, ile tego w ogóle jest. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.
Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Zakres przepisów o reklamie działalności leczniczej, granicę świadczenia zdrowotnego w Twojej formie działalności oraz status konkretnej metody w Twojej ofercie potwierdź z prawnikiem.
Częste pytania
Jestem lekarzem. Czy ta ustawa w ogóle mnie dotyczy?+
Dotyczy tych fragmentów oferty i komunikacji, które wychodzą poza świadczenia zdrowotne. Art. 67zj ust. 1 pkt 2 opisuje metodę niebędącą świadczeniem zdrowotnym, więc wizyta czy zabieg mieszczący się w Twojej działalności leczniczej jest poza opisem przepisu. Osobno oceniane są pozycje spoza katalogu świadczeń w tym samym cenniku oraz treści publikowane publicznie, bo te podlegają art. 67zn niezależnie od zawodu.
Mam w gabinecie wlewy witaminowe i panele badań komercyjnych. Muszę je usunąć?+
Usuwać nie musisz, poprawki wymaga opis. Przy wlewach opisuj, co podajesz i w jakim trybie, zamiast tego, co ma z tego wyniknąć dla odporności czy energii. Przy panelach badań pisz, jakie oznaczenia zawiera pakiet, i dopisz, że o zakresie diagnostyki decyduje lekarz po wywiadzie. Największe ryzyko powstaje wtedy, gdy nazwa pozycji obiecuje efekt, a nie opisuje procedury.
Prowadzę profil edukacyjny na Instagramie. Czy tam też muszę uważać?+
Tam warstwa ryzyka jest inna niż na stronie. Art. 67zn ust. 1 obejmuje publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną i zagrażającej zdrowiu, a także informacji o szkodliwości metody z tą wiedzą zgodnej. Nie ma tu warunku korzyści majątkowej, więc darmowy post podlega ocenie tak samo jak reklama. Krytyka konkretnej terapii oparta na badaniu z podanym źródłem to informacja. Zdanie o tym, że uznane postępowanie szkodzi, jest już czymś innym.
Czy za treści na moim profilu mogą zablokować stronę mojej przychodni?+
Przekierowanie ruchu z domeny w 7 dni od wniosku Rzecznika Praw Pacjenta oraz wpis do jawnego rejestru są przypisane do art. 67zn, czyli do dezinformacji medycznej. Rejestr zawiera między innymi nazwę domeny. Obietnica efektu w cenniku jest oceniana na drugim torze, gdzie sankcją jest decyzja nakazująca zaniechanie z rygorem natychmiastowej wykonalności oraz kara pieniężna. Warto rozdzielać te dwa scenariusze, bo w prasie zlewają się w jeden.
Współpracuję z marką suplementów. Na co uważać w umowie?+
Na trzy rzeczy: na to, jakie zdania o produkcie mogą pojawić się przy Twoim nazwisku, na to, kto akceptuje kreacje przed emisją, i na to, czy dostaniesz archiwum wszystkich materiałów. Opis produktu spożywczego może posługiwać się wyłącznie oświadczeniami dopuszczonymi dla danego składnika, a wyrok TSUE C-386/23 z 30 kwietnia 2025 dodatkowo zamknął furtkę dla niezatwierdzonych oświadczeń botanicznych. Rekomendacja lekarska w reklamie ma też własne ograniczenia poza tą ustawą, więc treść umowy skonsultuj z prawnikiem.
Czy opinie pacjentów w Google są moim problemem?+
Tego, co pacjent napisze sam, nie kontrolujesz. Kontrolujesz to, co z tym robisz dalej: cytat wyciągnięty na stronę, zrzut ekranu wrzucony na profil i opinia przypięta w wizytówce są komunikatem publikowanym przez praktykę. Zacznij od przeglądu opinii cytowanych na stronie, potem poproś autorów najmocniejszych o zgodę na skrócenie do części o samopoczuciu, a na końcu włącz moderację nowych treści na własnych kanałach.
Czytaj dalej
- Lex Szarlatan 2026: co się zmienia i co zrobić z komunikacją
Lex Szarlatan czeka na podpis Prezydenta i zacznie obowiązywać 3 miesiące po ogłoszeniu. Kogo dotyczy, co dostaje Rzecznik Praw Pacjenta, kary do 1 mln zł, poprawki w komunikacji.
- Medycyna funkcjonalna a przepisy: Lex Szarlatan i panele badań
Medycyna funkcjonalna a przepisy: gdzie kończy się konsultacja, a zaczyna metoda spoza katalogu świadczeń. Lex Szarlatan, panele badań i sprzedaż suplementów.
- Lex Szarlatan a gabinet stomatologiczny: reklama i granice opisu
Reklama gabinetu stomatologicznego i przepisy: gdzie kończy się świadczenie zdrowotne. Lex Szarlatan, stomatologia holistyczna i obietnice efektu w cenniku.
Zobacz, co widać na Twojej stronie
Skaner pobiera treść podanego adresu i pokazuje, ile i jakich ryzyk znalazł. Bez rejestracji i bez płatności.
Skanuj za darmoMateriał ma charakter informacyjny i opisuje ryzyko komunikacji marketingowej. Nie jest poradą prawną ani opinią prawną w indywidualnej sprawie. Stan prawny na dzień 12 sierpnia 2026.