Medycyna funkcjonalna a przepisy: gdzie przebiega granica ryzyka

Odpowiedź na pytanie „czy mnie to dotyczy”

Częściowo, i ta część jest większa niż w sąsiednich branżach. Jeśli konsultację prowadzi lekarz w ramach swojej działalności leczniczej, sama wizyta jest świadczeniem zdrowotnym i art. 67zj ust. 1 pkt 2 jej nie opisuje. Ale medycyna funkcjonalna rzadko sprzedaje samą wizytę. Sprzedaje pakiet, w którym obok konsultacji stoi zestaw oznaczeń kupionych u zewnętrznego dostawcy, interpretacja tych oznaczeń jako obrazu przyczyny dolegliwości oraz protokół suplementacyjny rozpisany na miesiące.

Każdy z tych elementów jest oceniany osobno. Oznaczenie laboratoryjne samo w sobie nie jest problemem. Problemem bywa zdanie, które mu towarzyszy: że wynik pokazuje przyczynę choroby, że wykrywa coś, czego nie znajdzie diagnostyka rutynowa, albo że na jego podstawie ustalane jest postępowanie zastępujące leczenie. Przepis nie pyta o sprzęt ani o laboratorium. Pyta, czy odbiorca mógł uwierzyć, że dostaje świadczenie zdrowotne, choć oferowana metoda nim nie jest.

Drugi warunek, ten najczęściej pomijany, brzmi: działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Wymagają go wszystkie człony art. 67zj ust. 1. Pakiet roczny za kilka tysięcy złotych i abonament z dostawą suplementów ten warunek spełniają bez dyskusji.

Cztery elementy modelu, które wymagają osobnego przeglądu

• Obietnica z nagłówka. „Znajdziemy przyczynę, której nie znalazł lekarz”, „leczymy przyczynę zamiast objawów”, „koniec z zamiataniem problemu pod dywan”. To jest zdanie, które sprzedaje cały model, i jednocześnie zdanie, które najmocniej sugeruje wartość diagnostyczną wykraczającą poza to, co pakiet zawiera.
• Panel badań przedstawiony jako diagnostyka. Test przepuszczalności jelit, panele mikrobiomu, oznaczenia IgG, analiza pierwiastkowa włosa, profile hormonalne ze śliny. Art. 67zj pkt 2 mówi wprost o metodzie diagnostycznej, a status części z tych oznaczeń jako narzędzia diagnostycznego wymaga osobnej oceny prawnej. Do tego dochodzą przepisy o wyrobach medycznych do diagnostyki in vitro, których zakresu nie rozstrzygamy tutaj.
• Protokół suplementacyjny przypisany do jednostki chorobowej. „Protokół na Hashimoto”, „protokół na SIBO”, zestaw preparatów dobrany do wyniku. Nazwa pakietu zbudowana z nazwy choroby jest sama w sobie komunikatem o leczeniu, niezależnie od tego, co pada na wizycie.
• Materiały kierowane do rodziców, do osób w trakcie leczenia onkologicznego i do osób z rozpoznaniem psychiatrycznym. Te grupy są wymienione wprost w przepisie. Program dla dziecka ze spektrum autyzmu kumuluje dwa człony ochrony naraz, więc próg ostrożności jest tam najwyższy w całej ofercie.

Warto zauważyć, na czym ten przegląd nie polega. Nikt nie każe Ci rezygnować z szerokiej diagnostyki ani udawać, że przewlekłe zmęczenie nie istnieje. Chodzi o rozdzielenie dwóch rzeczy, które w materiałach sprzedażowych zwykle są sklejone: opisu tego, co pakiet zawiera, od obietnicy tego, co z pakietu wyniknie.

Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje

Zestawienie pochodzi z miejsc, w których praktyka funkcjonalna mówi o sobie najczęściej: landing pakietu, cennik, lejek mailowy, webinar sprzedażowy, karta konsultacji przekazywana pacjentowi i posty na profilu.

Suplementy w pakiecie to osobny reżim

Gdy w programie jest sprzedaż preparatów, wchodzisz jednocześnie w drugi zestaw przepisów, który obowiązuje już dziś i nie ma nic wspólnego z Rzecznikiem Praw Pacjenta. Rozporządzenia 1924/2006 i 432/2012 pozwalają opisywać składnik wyłącznie oświadczeniem dopuszczonym dla tego składnika, w urzędowym polskim brzmieniu z wykazu. Zdanie napisane własnymi słowami, nawet gdy jest merytorycznie ostrożne, bywa naruszeniem, bo brzmienie autoryzowane wiąże co do słowa.

Dochodzi do tego wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 30 kwietnia 2025 w sprawie C-386/23. Stosowanie oświadczeń zdrowotnych dla substancji botanicznych, które nie zostały zatwierdzone i nie ma ich w wykazach, jest niezgodne z rozporządzeniem 1924/2006. Dotychczasowa praktyka opierania się na statusie „on hold” dla ashwagandhy, melisy czy żeń-szenia stała się prawnie ryzykowna. W protokołach funkcjonalnych rośliny adaptogenne pojawiają się często, więc to jest realny problem dla tej grupy, a nie teoretyczny.

Co obowiązuje już dziś, niezależnie od Lex Szarlatan

• Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. UOKiK ocenia, czy przeciętny konsument mógł zostać wprowadzony w błąd co do efektu usługi. Kara sięga 10 procent obrotu. Podpada pod to gwarancja remisji, statystyka bez źródła i sztuczna pilność w sprzedaży pakietu.
• Rozporządzenia 1924/2006 i 432/2012 o oświadczeniach żywieniowych i zdrowotnych, wraz z wyrokiem TSUE C-386/23 z 30 kwietnia 2025 dotyczącym substancji botanicznych.
• Prawo farmaceutyczne. Preparat opisany tak, że odbiorca odczyta go jako lek, trafia do kategorii, w której nie ma prawa być. Protokół z dawkowaniem rozpisanym jak schemat leczenia zbliża się do tej granicy.
• Przepisy o wyrobach medycznych do diagnostyki in vitro. Status części oznaczeń sprzedawanych w pakietach wymaga osobnej oceny, a zakres tych przepisów w Twojej ofercie potwierdź z prawnikiem.
• Jeśli usługę wykonuje lekarz: przepisy o reklamie działalności leczniczej oraz odpowiedzialność zawodowa i zasady etyki. Osobny reżim z osobnym trybem, o dokładnym zakresie zapytaj prawnika.
• Polityki reklamowe Meta, Google i TikTok. Claimy zdrowotne, odwoływanie się do stanu zdrowia odbiorcy i zestawienia wyników bywają podstawą odrzucenia reklamy albo blokady konta, niezależnie od polskich przepisów.

Co przyniesie Lex Szarlatan i ile zostało czasu

Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026 roku (232 głosy za, 34 przeciw, 162 wstrzymujące się). Poprawki Senatu Sejm przyjął 31 lipca i tego samego dnia tekst trafił do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, więc realnie pod koniec 2026 roku. Sztywnej daty dziennej nikt dziś nie poda, bo aktu jeszcze nie opublikowano.

Ostatni wiersz jest dla tej branży ważniejszy niż dla większości pozostałych. Sprzedaż w medycynie funkcjonalnej idzie przez własną domenę: landing pakietu, lejek mailowy, webinar, sklep z suplementami pod tym samym adresem. Przekierowanie ruchu z domeny na stronę ostrzegawczą zabiera cały ten mechanizm w tydzień. Warunkiem jest jednak art. 67zn, czyli publiczne rozpowszechnianie treści o metodzie niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną albo o szkodliwości metody z tą wiedzą zgodnej, a nie sam nieudany opis pakietu.

Przegląd na jedno popołudnie

1. Wypisz nazwy wszystkich pakietów i programów. Skreśl z nazw nazwy jednostek chorobowych i słowa obiecujące wynik. Nazwa opisująca zakres wizyt jest bezpieczniejsza od nazwy własnej.
2. Przy każdym oznaczeniu w pakiecie dopisz jedno zdanie o tym, czym wynik nie jest. „Wynik nie jest rozpoznaniem i nie zastępuje diagnostyki zleconej przez lekarza” wystarczy, o ile stoi przy oznaczeniu, a nie w stopce.
3. Przeszukaj stronę po czasownikach: leczy, wyleczymy, cofa, odwraca, wycofuje, usuwa, gwarantuje, przywraca. Ten przebieg daje zwykle najwięcej poprawek w najkrótszym czasie.
4. Przeszukaj po zdaniach porównujących Twoją usługę z opieką zdrowotną i z leczeniem farmakologicznym. Tam siedzi ryzyko z art. 67zn, a jest to ryzyko innego rodzaju niż obietnica w cenniku.
5. Przejrzyj osobno wszystko, co kierujesz do rodziców, do osób w trakcie leczenia onkologicznego, do osób z chorobą postępującą i do osób z rozpoznaniem psychiatrycznym. To są cztery obszary z art. 67zj ust. 1 pkt 2.
6. Sprawdź opisy wszystkich preparatów w wykazie oświadczeń dopuszczonych. Osobno sprawdź rośliny, bo po wyroku TSUE C-386/23 oświadczenia botaniczne w statusie „on hold” są ryzykowne.
7. Przejrzyj lejek mailowy i nagrania webinarów. Zdania, które wypadły z prezentacji na żywo, żyją potem w automatyzacji przez rok i nikt do nich nie wraca.
8. Zweryfikuj, jak przedstawiasz swoje kwalifikacje. Nazwa kursu, organizator i zawód wykonywany, zamiast tytułu, który brzmi jak specjalizacja.
9. Przejrzyj opinie i historie pacjentów na landingu. Usuń konkretne wyniki badań przypisane programowi oraz zdania o odstawieniu leków.
10. Zapisuj zmiany: data, poprzednia wersja zdania, powód poprawki. Przy pytaniu od organu własna dokumentacja jest najmocniejszym materiałem, jaki masz.

Od czego zacząć

Jeśli masz dziś godzinę, zrób punkty 1 i 2 na landingu głównego pakietu. To jest strona, która zarabia najwięcej i jednocześnie zbiera najwięcej ryzykownych zdań, bo powstawała pod konwersję. Lejek mailowy zostaw na osobny wieczór.

Możesz też zacząć od sprawdzenia, ile tego w ogóle jest. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.

Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Status konkretnych oznaczeń w Twojej ofercie, granicę świadczenia zdrowotnego w Twojej formie działalności oraz zakres przepisów o wyrobach medycznych do diagnostyki in vitro potwierdź z prawnikiem.

Częste pytania