Urządzenia zdrowotne bez statusu wyrobu medycznego: gdzie kończy się marketing

Werdykt: dwie granice przekraczane jednym zdaniem

Mowa o matach i aplikatorach pola magnetycznego, lampach, generatorach wody wodorowej, jonizatorach, kabinach i kocach na podczerwień, kąpielach jonizacyjnych stóp, urządzeniach do biorezonansu domowego, bransoletkach i wkładkach magnetycznych. Łączy je jedna cecha: nie mają statusu wyrobu medycznego, więc nie mają też deklarowanego przeznaczenia medycznego, do którego można by się odwołać w opisie.

Sprzedawca staje więc przed napięciem, którego nie da się rozwiązać copywritingiem. Klient kupuje ze względu na zdrowie, a jedyne, co wolno opisać, to fizyka działania urządzenia: co wytwarza, w jakich parametrach, przez ile minut. Każde przesunięcie w stronę „leczy”, „usuwa”, „wykrywa” przekracza jednocześnie dwie granice. Pierwsza to sugerowanie statusu, którego produkt nie ma. Druga to opisanie go jako metody diagnostycznej albo leczniczej, czyli dokładnie tego, o czym mówi art. 67zj ust. 1 pkt 2.

Trzy błędy, które powtarzają się w każdej ofercie

1. Sugerowanie statusu wyrobu medycznego. Oznakowanie CE na zasilaczu bywa w materiałach przedstawiane jako „certyfikat medyczny”, a słowo „aparat” i „terapia” dokładają resztę. Oznakowanie CE odnosi się do zgodności z wymaganiami dla danej kategorii produktu i nie czyni z urządzenia wyrobu medycznego. Zakres tego rozróżnienia potwierdź z prawnikiem, bo od niego zależy, jak wolno Ci nazwać produkt.
2. Opis diagnostyczny. „Wykrywa pasożyty”, „pokazuje niedobory”, „skanuje narządy”, „mierzy energię komórkową”. To jest opis metody diagnostycznej i wchodzi w brzmienie przepisu wprost, bo art. 67zj ust. 1 pkt 2 wymienia metodę diagnostyczną obok leczniczej.
3. Opis leczniczy. „Usuwa stany zapalne”, „regeneruje stawy”, „oczyszcza organizm z toksyn”. Tu dochodzi jeszcze reżim nieuczciwych praktyk rynkowych, bo obietnica dotyczy efektu, którego urządzenie nie kontroluje.

Najcięższy wariant łączy punkt drugi z trzecim w jednym produkcie. Urządzenie, które „wykrywa i usuwa”, oferuje diagnozę i leczenie naraz, i robi to poza jakimkolwiek katalogiem świadczeń zdrowotnych. W tekście ustawy nie ma bardziej dosłownego przykładu.

Kanał sprzedaży waży tu tyle, co treść

Duża część tego rynku sprzedaje na pokazach, prezentacjach wyjazdowych, webinarach i przez telefon, a odbiorcą bywają osoby starsze. Ten kanał sam w sobie jest przedmiotem zainteresowania UOKiK, niezależnie od tego, co mówi się o zdrowiu.

• Bezpłatne „badanie” na wstępie prezentacji. Słowo „badanie” sugeruje diagnostykę i przygotowuje sprzedaż, a wynik jest zwykle taki sam dla każdego uczestnika. To pojedynczy element, który najczęściej przesądza o kwalifikacji całego zdarzenia.
• Cena obowiązująca „tylko dziś, tylko na sali”. Sztuczna pilność jest osobną kategorią naruszenia i nie wymaga wykazania, że ktokolwiek został oszukany co do zdrowia.
• Obowiązki informacyjne i prawo odstąpienia przy umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa. Terminy oraz sposób przekazania formularza mają swoje wymagania. Zakres potwierdź z prawnikiem, bo w tym kanale to najczęstsza podstawa roszczeń konsumenckich.
• Nagrania i zapisy webinarów. Wypowiedź prezentera na żywo jest komunikatem marketingowym tak samo jak tekst na stronie, a jej zapis zostaje w sieci na lata.

Co obowiązuje już dziś

Zanim nowelizacja wejdzie w życie, ta kategoria ma trzy działające reżimy. Warto je znać, bo bywają szybsze niż postępowanie u Rzecznika.

• Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Organ: UOKiK, kara do 10 procent obrotu. Ocenie podlega obietnica efektu, mechaniki sprzedażowe i sposób prezentacji urządzenia przeciętnemu konsumentowi.
• Przepisy o wyrobach medycznych, gdy komunikacja sugeruje taki status. Nie podajemy tu oznaczenia aktów ani kar, bo nie mieszczą się w naszym zweryfikowanym zestawie faktów; granicę potwierdź z prawnikiem.
• Polityki reklamowe Meta, Google i TikToka. Obietnice zdrowotne w kategorii urządzeń są odrzucane automatycznie, a powtarzające się odrzucenia prowadzą do ograniczenia konta.

Ryzykowne sformułowania i bezpieczniejsze wersje

Zestawienie pochodzi z miejsc, w których ta kategoria pisze najwięcej: karta produktu, nazwa kategorii w sklepie, slajd z prezentacji, skrypt rozmowy, opis w karuzeli, sekcja opinii.

Co przyniesie Lex Szarlatan w tej kategorii

Nowelizacja daje Rzecznikowi Praw Pacjenta narzędzia, których dziś w tym obszarze nie ma. Warto rozdzielić dwa tory, bo prowadzą do zupełnie innych skutków operacyjnych.

Tor pierwszy to art. 67zj ust. 1 pkt 2. Sprzedaż urządzenia opisanego jako metoda diagnostyczna lub lecznicza, przy wprowadzeniu w błąd co do jej charakteru, w zakresie obejmującym małoletnich, choroby onkologiczne, ciężkie nieuleczalne choroby i zaburzenia psychiczne. Decyzja z art. 67zl nakazuje zaniechanie i usunięcie skutków, ma rygor natychmiastowej wykonalności, a jej publikację można nakazać na koszt podmiotu. Art. 64a pozwala ostrzec publicznie jeszcze przed zakończeniem postępowania.

Tor drugi to art. 67zn ust. 1, czyli dezinformacja medyczna. Nie wymaga korzyści majątkowej, wystarczy publiczne rozpowszechnianie. Wchodzą tu treści o wyższości urządzenia nad leczeniem oraz o szkodliwości metod zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Ten tor niesie jawny rejestr podmiotów z nazwą domeny (art. 67zn ust. 2 do 5) i przekierowanie ruchu z domeny przez operatora w ciągu 7 dni od wniosku Rzecznika (art. 67zn ust. 10).

Na jakim etapie jest ustawa i co grozi

Sejm uchwalił nowelizację 3 lipca 2026 (232 głosy za, 34 przeciw, 162 wstrzymujące się). Poprawki Senatu przyjęto 31 lipca i tego samego dnia tekst trafił do Prezydenta, który ma na podpis 21 dni. Przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, więc realnie pod koniec 2026 roku. Oznacza to kilka miesięcy na uporządkowanie opisów, a nie tydzień.

Checklista dla sprzedawcy urządzeń

1. Ustal na piśmie status każdego produktu w ofercie: wyrób medyczny czy urządzenie bez takiego statusu. Od tej jednej odpowiedzi zależy wszystko, co wolno napisać.
2. Dopisz do kart produktów urządzeń bez statusu wyrobu jednoznaczne zdanie, że produkt nie jest wyrobem medycznym i nie służy do diagnozowania ani leczenia.
3. Przeszukaj sklep po rzeczownikach: terapia, kuracja, badanie, diagnoza, zabieg, aparat. Zmień nazwy usług i kategorii, bo one wracają w każdym opisie i w każdym adresie URL.
4. Przeszukaj po czasownikach: leczy, usuwa, wykrywa, oczyszcza, regeneruje, wzmacnia, hamuje, cofa. Ten przebieg daje najwięcej poprawek w najkrótszym czasie.
5. Wypisz wszystkie nazwy chorób obecne w materiałach. Osobno oznacz te z czterech obszarów z art. 67zj ust. 1 pkt 2: dzieci, onkologia, ciężkie choroby nieuleczalne, zaburzenia psychiczne. To lista do decyzji zarządu, nie do korekty redakcyjnej.
6. Przejrzyj slajdy i skrypty z pokazów, także te używane przez przedstawicieli w terenie. Wypowiedź na sali jest komunikatem marketingowym tak samo jak strona.
7. Sprawdź, czy przy sprzedaży poza lokalem klient dostaje pisemną informację o prawie odstąpienia i formularz przed zawarciem umowy.
8. Przejrzyj mechaniki cenowe: liczniki, ceny przekreślone, komunikaty o ostatnich sztukach. Zostaw wyłącznie odpowiadające stanowi faktycznemu.
9. Przejrzyj opinie i nagrania klientów. Usuń nazwy leków, nazwy rozpoznań i zdania o odstawieniu leczenia, potem włącz moderację nowych opinii.
10. Zapisuj zmiany: data, poprzednia wersja zdania, powód poprawki. Przy pytaniu od organu własna dokumentacja jest najmocniejszym materiałem, jaki masz.

Od czego zacząć

Jeśli masz dziś godzinę, zrób punkty 3 i 4 na stronie głównej, na aktywnym landing page'u i na pięciu najlepiej sprzedających się kartach produktów. Potem przejrzyj slajdy z ostatniego pokazu. Zwykle to właśnie prezentacja zawiera zdania, których nikt nigdy nie sprawdzał, bo nie leżą na stronie.

Możesz też zacząć od sprawdzenia, ile tego w ogóle jest. Darmowy skaner Audytora pobiera treść podanego adresu i pokazuje listę trafień z podziałem na wagę ryzyka, bez rejestracji. Pokazuje ryzyko w komunikacji i nie wydaje ocen prawnych.

Ten artykuł opisuje ryzyko komunikacji marketingowej i nie jest poradą prawną. Status produktu, granicę sugerowania cech wyrobu medycznego oraz obowiązki przy sprzedaży poza lokalem przedsiębiorstwa potwierdź z prawnikiem przed publikacją.

Częste pytania